โดนด่าใน TikTok แจ้งความได้ไหม

แจ้งความได้ ถ้าคลิป ไลฟ์ หรือคอมเมนต์ใส่ความผู้เสียหายต่อผู้ชม เป็นหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และถ้าเปิดให้คนทั่วไปดูได้เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 ถ้าเป็นคำด่าที่ไม่ได้เล่าเรื่องใด ฐานที่ต้องพิจารณาคือดูหมิ่นด้วยการโฆษณาตามมาตรา 393 ต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนตามมาตรา 96

คลิป TikTok ไม่เอ่ยชื่อ ผิดหมิ่นประมาทไหม

อาจผิด คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5276/2562 ถือว่าการใส่ความที่ไม่ระบุชื่อเป็นความผิดได้ ถ้าได้ความว่าหมายถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น ผู้ชมรู้จากหน้าร้าน ป้ายทะเบียน หรือรายละเอียดของเหตุการณ์ว่าหมายถึงใคร

หมิ่นประมาทใน TikTok โทษเท่าไร

หมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 จำคุกไม่เกินสองปีและปรับไม่เกินสองแสนบาท ถ้าเผยแพร่หลายคลิปต่างวันเวลา อาจเป็นความผิดหลายกรรมและลงโทษเป็นรายกระทงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2624/2567

แชร์หรือดูเอ็ตคลิปหมิ่นประมาท ผิดด้วยไหม

อาจผิด ผู้ที่นำข้อกล่าวหาไปเผยแพร่ต่อให้ผู้ชมของตนโดยเห็นด้วยหรือขยายความ เป็นการใส่ความต่อบุคคลที่สามในส่วนของตนเองตามมาตรา 326 ส่วนการทำคลิปต่อเพื่อโต้แย้งหรือชี้แจงต้องพิจารณาเจตนาและถ้อยคำ และอาจเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 329

TikTok ต้องลบคลิปหมิ่นประมาทไหม

พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 15 ผูกความรับผิดของผู้ให้บริการกับความผิดตามมาตรา 14 การลบคลิปหมิ่นประมาทจึงอาศัยการรายงานตามนโยบายของแพลตฟอร์มหรือคำสั่งศาลเป็นหลัก ในคดีอาญา ศาลสั่งให้ยึดและทำลายวัตถุที่มีข้อความหมิ่นประมาทได้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 332

ไลฟ์จบแล้ว ไม่มีคลิปเหลือ ยังแจ้งความได้ไหม

ได้ มาตรา 328 ใช้คำว่าการกระจายภาพหรือการกระจายเสียง และไม่ได้กำหนดว่าต้องมีการบันทึกไว้ ผู้เสียหายพิสูจน์ได้ด้วยพยานบุคคลที่ดูไลฟ์ บันทึกหน้าจอที่ผู้ชมทำไว้ และคอมเมนต์ระหว่างไลฟ์ ควรรวบรวมรายชื่อผู้ที่ดูไลฟ์โดยเร็ว

หมิ่นประมาทใน TikTok คลิปด่า ไลฟ์สด คอมเมนต์ แจ้งความและฟ้องได้ไหม

ปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569

สาระสำคัญโดยสรุป

คลิปหรือไลฟ์ใน TikTok ที่ใส่ความผู้อื่นต่อผู้ชม เป็นหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และถ้าเปิดให้คนทั่วไปเข้าถึงได้ เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 จำคุกไม่เกินสองปีและปรับไม่เกินสองแสนบาท
คลิปที่ไม่เอ่ยชื่อแต่ผู้ชมรู้ได้ว่าหมายถึงใคร ยังเป็นการใส่ความได้ ตามหลักในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5276/2562
การโพสต์หลายคลิปต่างวันเวลาอาจเป็นความผิดหลายกรรม ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2624/2567
คลิปหรือภาพที่ตัดต่อใบหน้าหรือดัดแปลงภาพของผู้อื่นให้เสียชื่อเสียง เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 16
คลิปหมิ่นประมาทล้วนไม่ใช่ความผิดตามมาตรา 14 (1) เพราะตัวบทยกเว้นความผิดฐานหมิ่นประมาทไว้ และความรับผิดของผู้ให้บริการตามมาตรา 15 ผูกกับความผิดตามมาตรา 14
ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิดตามมาตรา 96 ควรเก็บลิงก์ ชื่อบัญชี และบันทึกหน้าจอทันที
อังกฤษมีข้อต่อสู้ของผู้ดำเนินการเว็บไซต์ตาม Defamation Act 2013 มาตรา 5 และสหภาพยุโรปกำหนดกลไกแจ้งเนื้อหาผิดกฎหมายตาม Digital Services Act มาตรา 16

หมิ่นประมาทใน TikTok คือการใส่ความผู้อื่นผ่านคลิป ไลฟ์สด หรือคอมเมนต์ให้ผู้ชมรับรู้ โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และถ้าเปิดให้คนทั่วไปเข้าถึงได้ เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนตามมาตรา 96

สารบัญ

คลิป TikTok ด่าหรือกล่าวหาคนอื่น ผิดหมิ่นประมาทไหม
คลิปสาธารณะใน TikTok เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาหรือไม่
ไลฟ์สดใน TikTok ด่าหรือกล่าวหาคนอื่น ผิดมาตราใด
ดูเอ็ต สติตช์ รีโพสต์ และแชร์คลิป ผิดด้วยหรือไม่
คอมเมนต์ใต้คลิปและข้อความในไลฟ์ เป็นหมิ่นประมาทได้หรือไม่
ตัดต่อใบหน้าหรือดัดแปลงภาพคนอื่นลง TikTok ผิดกฎหมายใด
คลิปหมิ่นประมาทใน TikTok ผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มาตรา 14 หรือไม่
ขอให้ลบคลิปได้อย่างไร และแพลตฟอร์มต้องรับผิดหรือไม่
เก็บหลักฐานคลิป TikTok และแจ้งความภายในกี่เดือน
ถูกแจ้งความเพราะคลิป TikTok ควรพิจารณาอะไร
กฎหมายเปรียบเทียบ: อังกฤษ สหภาพยุโรป และศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป
นิติเศรษฐศาสตร์และวิทยาการข้อมูล: ทำไมความเร็วสำคัญในคดีคลิปสั้น
คำถามที่พบบ่อย

คลิป TikTok ด่าหรือกล่าวหาคนอื่น ผิดหมิ่นประมาทไหม

ผิดได้ ถ้าคลิปยืนยันข้อเท็จจริงในทางเสียหายเกี่ยวกับบุคคลที่ผู้ชมรู้ได้ว่าเป็นใคร ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ไม่ได้จำกัดวิธีการใส่ความ คำพูด ข้อความบนจอ ภาพ และคำบรรยายในคลิปจึงเป็นการใส่ความได้ทั้งหมด ส่วนคำด่าที่ไม่ได้เล่าเรื่องใดเป็นเรื่องดูหมิ่นตามมาตรา 393

มาตรา 326 บัญญัติว่า “ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท”¹ ในคลิปสั้น บุคคลที่สามคือผู้ชมคลิป ผู้ที่เข้ามาดูไลฟ์ และผู้ที่อ่านคอมเมนต์ องค์ประกอบที่มักเป็นประเด็นจึงไม่ใช่ว่ามีบุคคลที่สามหรือไม่ แต่เป็นว่าคลิปยืนยันข้อเท็จจริงในทางเสียหาย และผู้ชมรู้ได้หรือไม่ว่าหมายถึงใคร

คลิปจำนวนมากไม่เอ่ยชื่อ แต่แสดงหน้าร้าน ป้ายทะเบียนรถ ใบหน้าที่เบลอไม่หมด หรือเล่าเหตุการณ์ที่คนในวงการรู้ทันทีว่าหมายถึงใคร คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5276/2562 วางหลักว่าการใส่ความ “จะต้องได้ความว่าการใส่ความดังกล่าวได้ระบุถึงตัวบุคคลผู้ถูกใส่ความเป็นการยืนยันรู้ได้แน่นอนว่าบุคคลที่ถูกใส่ความเป็นใคร หรือหากไม่ระบุถึงผู้ที่ถูกใส่ความโดยตรง การใส่ความนั้นก็ต้องได้ความว่าหมายถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ” ในคดีนั้น ข้อความไม่ระบุชื่อโจทก์ แต่ผู้อ่านเข้าใจทันทีว่าหมายถึงโจทก์จากข้อเท็จจริงเรื่องร้านอาหารที่มีเพียงร้านเดียวในจังหวัด² หลักเดียวกันใช้กับคลิป ผู้เสียหายจึงควรรวบรวมสิ่งที่ทำให้ผู้ชมรู้ว่าคลิปหมายถึงตน เช่น คอมเมนต์ที่ผู้ชมเอ่ยชื่อหรือแท็กบัญชีของผู้เสียหาย

เส้นแบ่งระหว่างหมิ่นประมาทกับดูหมิ่นใช้กับคลิปเช่นเดียวกับข้อความ ถ้าคลิปเล่าว่าผู้หนึ่งโกงเงินลูกค้าหรือขายของปลอม เป็นการยืนยันข้อเท็จจริงในทางเสียหาย ถ้าคลิปเพียงด่าด้วยคำหยาบโดยไม่เล่าเรื่องใด ฐานที่ต้องพิจารณาคือดูหมิ่นตามมาตรา 393 ซึ่งบัญญัติว่า “ผู้ใดดูหมิ่นผู้อื่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”³ คำว่า “ด้วยการโฆษณา” ทำให้คลิปด่าที่เผยแพร่สาธารณะอยู่ในมาตรานี้ได้ แม้ผู้ถูกด่าไม่ได้อยู่ต่อหน้า ความต่างของสองฐานอธิบายไว้ในบทความ ดูหมิ่นซึ่งหน้า มาตรา 393

คลิปสาธารณะใน TikTok เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาหรือไม่

โดยทั่วไปเป็น ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 เพิ่มโทษเมื่อหมิ่นประมาทกระทำด้วยภาพ ตัวอักษร สิ่งบันทึกเสียง บันทึกภาพ หรือการกระจายภาพและเสียง โทษจำคุกไม่เกินสองปีและปรับไม่เกินสองแสนบาท ศาลฎีกาถือว่าโพสต์ที่เปิดเป็นสาธารณะเป็นการกระจายไปสู่ประชาชนทั่วไป ส่วนข้อความเฉพาะกลุ่มยังไม่ใช่การโฆษณา

มาตรา 328 บัญญัติว่า “ถ้าความผิดฐานหมิ่นประมาทได้กระทำโดยการโฆษณาด้วยเอกสาร ภาพวาด ภาพระบายสี ภาพยนตร์ ภาพหรือตัวอักษรที่ทำให้ปรากฏไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ แผ่นเสียง หรือสิ่งบันทึกเสียง บันทึกภาพ หรือบันทึกอักษร กระทำโดยการกระจายเสียง หรือการกระจายภาพ หรือโดยกระทำการป่าวประกาศด้วยวิธีอื่น ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท”⁴ คลิปใน TikTok มีทั้งภาพเคลื่อนไหว เสียง และตัวอักษร จึงเข้าวิธีการที่ตัวบทระบุได้หลายวิธีในคราวเดียว ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าคลิปนั้นไปถึงประชาชนทั่วไปหรือไม่

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2624/2567 วินิจฉัยเรื่องโพสต์เฟซบุ๊กที่ตั้งค่าเป็นสาธารณะว่า “การที่จำเลยโพสต์ข้อความใส่ความโจทก์ในเฟซบุ๊กของจำเลยที่เปิดเป็นสาธารณะที่บุคคลทั่วไปสามารถเข้าถึงได้ เป็นการกระจายข้อความไปสู่สาธารณะหรือประชาชนทั่วไป ซึ่งเป็นบุคคลที่สาม”⁵ ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5276/2562 วินิจฉัยว่าการส่งข้อความในไลน์กลุ่มเป็นเพียงการแจ้งข่าวไปยังเฉพาะกลุ่ม ยังไม่เป็นการโฆษณาตามมาตรา 328 ผู้เขียนเห็นว่าคลิปในบัญชี TikTok สาธารณะมีลักษณะเดียวกับโพสต์สาธารณะในคดีแรก เพราะผู้ใช้ทั่วไปเข้าถึงได้ ส่วนคลิปที่ตั้งค่าให้เห็นเฉพาะเพื่อนหรือส่งในข้อความส่วนตัวต้องพิจารณาขนาดและลักษณะของกลุ่มผู้รับ แบบเดียวกับบทความ โพสต์เฉพาะเพื่อน ผิดหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาไหม

คดีที่ใกล้กับคลิปสั้นที่สุดคือคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 976/2567 ในคดีนั้น จำเลยเผยแพร่ภาพเคลื่อนไหวและข้อความเสียงผ่านเว็บไซต์ยูทูบและเฟซบุ๊ก ศาลบรรยายว่าเป็นแพลตฟอร์มที่ประชาชนเข้าถึงได้จำนวนมากและอาจถูกเผยแพร่ซ้ำอย่างกว้างขวาง และสั่งให้จำเลยโฆษณาคำพิพากษาโดยย่อในหนังสือพิมพ์และเว็บไซต์ข่าวออนไลน์ โดยถือว่า “คำว่า “หนังสือพิมพ์” ย่อมปริวรรตไปตามยุคสมัย”⁶ คำวินิจฉัยนี้ชี้ว่าศาลพิจารณาความเสียหายจากคลิปบนแพลตฟอร์มวิดีโอโดยคำนึงถึงการเผยแพร่ซ้ำ ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของ TikTok

ไลฟ์สดใน TikTok ด่าหรือกล่าวหาคนอื่น ผิดมาตราใด

ไลฟ์สดที่ใส่ความผู้อื่นต่อผู้ชม เป็นหมิ่นประมาทตามมาตรา 326 และเมื่อเปิดให้คนทั่วไปเข้าดูได้ เข้าลักษณะการกระจายภาพหรือกระจายเสียงตามมาตรา 328 ส่วนไลฟ์ที่ด่าด้วยคำหยาบโดยไม่เล่าเรื่องใด อาจเป็นการดูหมิ่นด้วยการโฆษณาตามมาตรา 393 ตัวบทไม่ได้กำหนดว่าต้องมีการบันทึกไลฟ์ไว้

ตัวบทมาตรา 328 ใช้คำว่า “กระทำโดยการกระจายเสียง หรือการกระจายภาพ” ซึ่งไม่ได้กำหนดว่าต้องมีการบันทึกไว้ ไลฟ์สดที่ส่งภาพและเสียงถึงผู้ชมพร้อมกันจึงเข้าลักษณะนี้ได้ แม้ผู้ไลฟ์จะไม่บันทึกคลิปเก็บไว้ ปัญหาในทางปฏิบัติอยู่ที่พยานหลักฐาน เพราะเมื่อไลฟ์จบ ถ้อยคำอาจไม่เหลืออยู่บนแพลตฟอร์ม ผู้เสียหายจึงควรบันทึกหน้าจอระหว่างไลฟ์ จดเวลา และขอให้ผู้ที่ดูไลฟ์อยู่ด้วยช่วยบันทึกถ้อยคำและชื่อผู้ชมที่เห็นได้ วิธีพิสูจน์คำพูดเมื่อไม่มีบันทึกเสียงอธิบายไว้ในบทความ หมิ่นประมาทด้วยวาจา ไม่มีหลักฐาน ฟ้องได้ไหม

ไลฟ์ที่มีผู้ร่วมไลฟ์หลายคน หรือมีการเชิญอีกฝ่ายขึ้นจอมาโต้เถียงกัน ทำให้ต้องแยกการกระทำของแต่ละคน ผู้ที่พูดใส่ความเป็นผู้กระทำความผิดตามถ้อยคำของตน ผู้ร่วมไลฟ์ที่ไม่ได้พูดใส่ความไม่ได้มีความผิดเพียงเพราะอยู่ในไลฟ์เดียวกัน เว้นแต่จะมีพฤติการณ์ร่วมกระทำ ส่วนผู้ที่ถูกด่าแล้วตอบโต้ในไลฟ์ ควรระวังไม่ให้ถ้อยคำของตนกลายเป็นการใส่ความอีกฝ่ายเสียเอง

ดูเอ็ต สติตช์ รีโพสต์ และแชร์คลิป ผิดด้วยหรือไม่

อาจผิดได้ ผู้ที่นำคลิปใส่ความไปเผยแพร่ต่อให้ผู้ชมของตน ไม่ว่าด้วยการทำคลิปต่อแบบดูเอ็ต (Duet) หรือสติตช์ (Stitch) การรีโพสต์ หรือการแชร์ เป็นการทำให้ข้อความใส่ความไปถึงบุคคลที่สามอีกครั้ง ความรับผิดขึ้นกับว่าผู้นั้นรับรองหรือขยายความข้อกล่าวหา หรือนำไปเพื่อโต้แย้งและชี้แจง

มาตรา 326 ลงโทษผู้ที่ “ใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม” โดยไม่จำกัดว่าต้องเป็นผู้คิดข้อความขึ้นเอง ผู้เขียนเห็นว่าการทำคลิปต่อโดยเห็นด้วยกับข้อกล่าวหา เพิ่มรายละเอียด หรือชวนให้ผู้ชมเชื่อ เป็นการใส่ความในส่วนของผู้ทำคลิปต่อเอง ส่วนการทำคลิปต่อเพื่อแย้งข้อกล่าวหาหรือชี้แจงข้อเท็จจริง ต้องพิจารณาเจตนาและถ้อยคำทั้งหมด และอาจเข้าข้อยกเว้นเรื่องการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตตามมาตรา 329

จำนวนครั้งของการเผยแพร่มีผลต่อโทษด้วย ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2624/2567 จำเลยโพสต์ข้อความในเฟซบุ๊ก 9 ครั้งต่างวันเวลา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า “การกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน มิใช่เป็นการกระทำกรรมเดียวและมีเจตนาเดียว” และลงโทษเป็นรายกระทง ผู้ที่ทำคลิปโจมตีบุคคลเดียวกันเป็นชุดต่อเนื่องหลายวันจึงอาจรับโทษเป็นรายคลิป ผู้เสียหายควรบันทึกแต่ละคลิปแยกกัน พร้อมวันที่เผยแพร่และวันที่ตนรู้เรื่อง

คอมเมนต์ใต้คลิปและข้อความในไลฟ์ เป็นหมิ่นประมาทได้หรือไม่

ได้ คอมเมนต์ที่ยืนยันข้อเท็จจริงในทางเสียหายเกี่ยวกับผู้อื่นและผู้ชมคนอื่นอ่านได้ เป็นการใส่ความต่อบุคคลที่สามตามมาตรา 326 ผู้เขียนคอมเมนต์รับผิดในถ้อยคำของตนแยกจากเจ้าของคลิป ส่วนการตอบโต้เพื่อป้องกันตนต้องอยู่ในขอบเขตของมาตรา 329 (1)

คอมเมนต์ใต้คลิปที่มีผู้ชมจำนวนมากมักกลายเป็นที่สะสมข้อกล่าวหาเพิ่มเติม เช่น ผู้ชมเล่าว่าตนเคยถูกผู้เสียหายโกงเช่นกัน หรือเปิดเผยที่อยู่และที่ทำงานของผู้เสียหาย คอมเมนต์แต่ละรายการเป็นการกระทำของผู้เขียนคอมเมนต์นั้น ผู้เสียหายจึงต้องระบุตัวผู้เขียนคอมเมนต์แต่ละรายถ้าประสงค์จะดำเนินคดี ไม่ใช่ดำเนินคดีกับเจ้าของคลิปแทน

ผู้ที่ถูกกล่าวหาในคลิปมักต้องการตอบในคอมเมนต์ทันที มาตรา 329 บัญญัติว่าผู้ใดแสดงความคิดเห็นหรือข้อความใดโดยสุจริต “(๑) เพื่อความชอบธรรม ป้องกันตนหรือป้องกันส่วนได้เสียเกี่ยวกับตนตามคลองธรรม” ผู้นั้นไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาท⁷ ข้อยกเว้นนี้คุ้มครองการชี้แจงข้อเท็จจริงของตน แต่ไม่คุ้มครองการกล่าวหาเรื่องอื่นของอีกฝ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการป้องกันตน การตอบโต้จึงควรสั้น ตรงประเด็น และไม่เพิ่มข้อกล่าวหาใหม่

ตัดต่อใบหน้าหรือดัดแปลงภาพคนอื่นลง TikTok ผิดกฎหมายใด

การนำภาพของผู้อื่นที่สร้างขึ้น ตัดต่อ เติม หรือดัดแปลงด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ลงในระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชนทั่วไปเข้าถึงได้ โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียงหรือได้รับความอับอาย เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 16 จำคุกไม่เกินสามปีและปรับไม่เกินสองแสนบาท

มาตรา 16 วรรคหนึ่งบัญญัติว่า “ผู้ใดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชนทั่วไปอาจเข้าถึงได้ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่ปรากฏเป็นภาพของผู้อื่น และภาพนั้นเป็นภาพที่เกิดจากการสร้างขึ้น ตัดต่อ เติม หรือดัดแปลงด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์หรือวิธีการอื่นใด โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่นถูกเกลียดชัง หรือได้รับความอับอาย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท” วรรคสามยกเว้นการนำเข้าโดยสุจริตอันเป็นการติชมด้วยความเป็นธรรม และวรรคสี่ให้เป็นความผิดอันยอมความได้⁸ คลิปที่ใช้ตัวกรองหรือเครื่องมือเปลี่ยนใบหน้า ใส่ใบหน้าของผู้อื่นลงในฉากที่น่าอับอาย หรือดัดแปลงภาพจนดูเหมือนผู้นั้นทำสิ่งที่ไม่ได้ทำ จึงเข้ามาตรานี้ได้ แม้ไม่มีถ้อยคำใส่ความประกอบ

ถ้าภาพที่เผยแพร่มีลักษณะลามก อาจเป็นความผิดตามมาตรา 14 (4) อีกฐานหนึ่ง คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4403/2566 วินิจฉัยว่าความผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณากับความผิดตามมาตรา 14 (4) “มีองค์ประกอบของความผิดที่แตกต่างกัน สามารถแยกเจตนาของการกระทำความผิดออกจากกันได้อย่างชัดเจน การกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดสองกรรมต่างกัน”⁹ ความผิดตามมาตรา 14 (4) ไม่ใช่ความผิดอันยอมความได้ การยอมความในส่วนหมิ่นประมาทจึงไม่ระงับข้อหานั้น รายละเอียดเรื่องภาพตัดต่ออยู่ในบทความ ตัดต่อภาพคนอื่นโพสต์ ผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 16

คลิปหมิ่นประมาทใน TikTok ผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มาตรา 14 หรือไม่

คลิปที่เป็นหมิ่นประมาทล้วนไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) เพราะตัวบทยกเว้นการกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญาไว้ ผู้เสียหายจึงดำเนินคดีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และ 328 ส่วนคลิปลามกหรือภาพตัดต่อเป็นความผิดตามมาตรา 14 (4) หรือมาตรา 16 แยกต่างหาก

มาตรา 14 (1) ลงโทษผู้ที่ “โดยทุจริต หรือโดยหลอกลวง นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือนหรือปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ประชาชน อันมิใช่การกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา”¹⁰ ข้อความท้ายอนุมาตราตัดคดีหมิ่นประมาทออกจากมาตรานี้ การแจ้งข้อหามาตรา 14 (1) กับคลิปที่ใส่ความบุคคลจึงมักเป็นการตั้งข้อหาผิดฐาน ผลต่ออัตราโทษ การยอมความ และแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องนี้ อธิบายไว้ในบทความ หมิ่นประมาทกับ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14

ขอให้ลบคลิปได้อย่างไร และแพลตฟอร์มต้องรับผิดหรือไม่

ผู้เสียหายขอให้ลบคลิปได้สามทาง คือ รายงานเนื้อหาผ่านระบบของแพลตฟอร์ม ขอให้ผู้โพสต์ลบเองโดยมีหนังสือ และขอคำสั่งศาลในคดี ส่วนความรับผิดของผู้ให้บริการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 15 ผูกกับความผิดตามมาตรา 14 ไม่ใช่หมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา

มาตรา 15 วรรคหนึ่งบัญญัติว่า “ผู้ให้บริการผู้ใดให้ความร่วมมือ ยินยอม หรือรู้เห็นเป็นใจให้มีการกระทำความผิดตามมาตรา ๑๔ ในระบบคอมพิวเตอร์ที่อยู่ในความควบคุมของตน ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๑๔” วรรคสองให้รัฐมนตรีออกประกาศกำหนดขั้นตอนการแจ้งเตือนและการนำข้อมูลออกจากระบบ และวรรคสามให้ผู้ให้บริการที่ปฏิบัติตามประกาศไม่ต้องรับโทษ¹¹ ตัวบทอ้างถึง “การกระทำความผิดตามมาตรา ๑๔” โดยเฉพาะ ผู้เขียนเห็นว่าคลิปที่เป็นหมิ่นประมาทล้วนจึงไม่ได้ทำให้ผู้ให้บริการต้องรับโทษตามมาตรานี้ การลบคลิปหมิ่นประมาทจึงอาศัยนโยบายของแพลตฟอร์มหรือคำสั่งศาลเป็นหลัก

ในคดีที่ศาลพิพากษาว่าจำเลยมีความผิด ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 332 ให้ศาลสั่ง “(๑) ให้ยึด และทำลายวัตถุหรือส่วนของวัตถุที่มีข้อความหมิ่นประมาท” และ “(๒) ให้โฆษณาคำพิพากษา” โดยจำเลยเป็นผู้ชำระค่าโฆษณา¹² สำหรับความผิดตามมาตรา 14 หรือมาตรา 16 ของพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 16/1 ให้ศาลสั่ง “(๑) ให้ทำลายข้อมูลตามมาตราดังกล่าว” ให้โฆษณาหรือเผยแพร่คำพิพากษาในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ และให้ดำเนินการอื่นเพื่อบรรเทาความเสียหาย¹³ คดีภาพตัดต่อตามมาตรา 16 จึงมีฐานในตัวบทให้ศาลสั่งทำลายคลิปโดยตรง

ในทางปฏิบัติ การรายงานผ่านแอปพลิเคชันเป็นทางที่เร็วที่สุด แต่ผลขึ้นกับนโยบายของแพลตฟอร์ม ก่อนรายงาน ผู้เสียหายต้องเก็บหลักฐานให้ครบ เพราะถ้าคลิปถูกลบก่อน ผู้เสียหายอาจเหลือเพียงความทรงจำของผู้ชม หนังสือขอให้ผู้โพสต์ลบคลิปและขอโทษเป็นอีกทางหนึ่ง ซึ่งต้องเขียนอย่างระมัดระวังตามที่อธิบายไว้ในบทความ หนังสือขอโทษกรณีหมิ่นประมาท

เก็บหลักฐานคลิป TikTok และแจ้งความภายในกี่เดือน

ผู้เสียหายต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 96 หลักฐานที่ควรเก็บทันทีคือลิงก์คลิป ชื่อบัญชีและรหัสผู้ใช้ วันเวลาที่เผยแพร่ วิดีโอบันทึกหน้าจอขณะเล่นคลิปพร้อมเสียง และคอมเมนต์ที่แสดงว่าผู้ชมรู้ว่าคลิปหมายถึงใคร

มาตรา 96 บัญญัติว่า “ภายใต้บังคับมาตรา ๙๕ ในกรณีความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายมิได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ”¹⁴ หมิ่นประมาทตามมาตรา 326 และ 328 เป็นความผิดอันยอมความได้ตามมาตรา 333¹⁵ กำหนดสามเดือนจึงใช้กับคดีคลิป TikTok ทุกคดี และเริ่มนับเมื่อรู้ครบทั้งสองเรื่อง ผู้โพสต์ที่ใช้บัญชีไม่ทราบตัวตนทำให้วันเริ่มนับต่างออกไป ประเด็นนี้อธิบายไว้ในบทความ เฟสอวตารด่า แจ้งความได้ไหม ตามตัวได้หรือไม่

หลักฐานจากคลิปสั้นมีปัญหาเฉพาะสองเรื่อง เรื่องแรกคือคลิปถูกลบหรือซ่อนได้ทันที ภาพหน้าจอภาพเดียวไม่พอแสดงเนื้อหาที่เป็นภาพเคลื่อนไหวและเสียง ควรบันทึกวิดีโอหน้าจอขณะเปิดคลิปตั้งแต่ต้นจนจบ ให้เห็นชื่อบัญชีและลิงก์ในภาพเดียวกัน เรื่องที่สองคือจำนวนผู้ชมและการแชร์เปลี่ยนตลอดเวลา ควรบันทึกตัวเลขที่แสดงบนคลิปในวันที่พบ เพราะเป็นข้อเท็จจริงที่แสดงขอบเขตของการเผยแพร่ วิธีเก็บหลักฐานให้มีน้ำหนักในชั้นศาลอธิบายไว้ในบทความ เก็บหลักฐานหมิ่นประมาทออนไลน์อย่างไรให้มีน้ำหนัก และขั้นตอนการแจ้งความอยู่ในบทความ ถูกหมิ่นประมาทออนไลน์ แจ้งความได้ไหม

ถูกแจ้งความเพราะคลิป TikTok ควรพิจารณาอะไร

ผู้ถูกกล่าวหาควรตรวจก่อนว่าคลิปเป็นการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตหรือการติชมด้วยความเป็นธรรมตามมาตรา 329 หรือเป็นความจริงที่พิสูจน์ได้ตามมาตรา 330 หรือไม่ การลบคลิปหลังถูกแจ้งความไม่ทำให้ความผิดที่เกิดแล้วหายไป แต่หยุดความเสียหายที่ขยายต่อ และอาจเป็นพฤติการณ์ประกอบการเจรจายอมความ

คลิปรีวิวสินค้า ร้านอาหาร หรือบริการเป็นรูปแบบที่พบบ่อยใน TikTok มาตรา 329 (3) คุ้มครองการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตที่เป็นการติชมด้วยความเป็นธรรมซึ่งบุคคลหรือสิ่งใดอันเป็นวิสัยของประชาชนย่อมกระทำ คลิปที่เล่าประสบการณ์จริงและแสดงความเห็นในขอบเขตของประสบการณ์นั้นจึงมีฐานต่อสู้ ส่วนคลิปที่กล่าวหาว่าร้านโกงหรือใช้วัตถุดิบผิดกฎหมายโดยไม่มีข้อเท็จจริงรองรับ อยู่นอกข้อยกเว้นนี้ หลักเรื่องรีวิวอธิบายไว้ในบทความ รีวิวร้านค้าออนไลน์ผิดหมิ่นประมาทไหม

มาตรา 330 ให้ผู้ถูกกล่าวหาที่พิสูจน์ได้ว่าข้อที่หาว่าเป็นหมิ่นประมาทเป็นความจริงไม่ต้องรับโทษ แต่ห้ามพิสูจน์ถ้าเป็นการใส่ความในเรื่องส่วนตัวและการพิสูจน์ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน¹⁶ คลิปที่เปิดเผยเรื่องชู้สาวหรือหนี้ส่วนตัวของผู้อื่นจึงอาจเป็นความผิดแม้เป็นเรื่องจริง สิทธิในชั้นสอบสวนและข้อต่อสู้อื่นอธิบายไว้ในบทความ ถูกแจ้งความหมิ่นประมาทออนไลน์ และ โพสต์เรื่องจริง ผิดหมิ่นประมาทไหม

กฎหมายเปรียบเทียบ: อังกฤษ สหภาพยุโรป และศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป

อังกฤษให้ผู้ดำเนินการเว็บไซต์มีข้อต่อสู้เมื่อตนไม่ได้เป็นผู้โพสต์ แต่ข้อต่อสู้เสียไปถ้าไม่ตอบหนังสือร้องเรียนตามระเบียบ และให้ศาลสั่งลบข้อความได้ สหภาพยุโรปกำหนดให้ผู้ให้บริการเก็บข้อมูลต้องมีช่องทางแจ้งเนื้อหาผิดกฎหมาย และศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรปยอมให้ศาลสั่งลบเนื้อหาที่เหมือนกันกับเนื้อหาที่ถูกวินิจฉัยว่าผิดกฎหมายได้

อังกฤษและเวลส์ Defamation Act 2013 มาตรา 5(2) บัญญัติว่า “It is a defence for the operator to show that it was not the operator who posted the statement on the website.” (ผู้ดำเนินการเว็บไซต์ยกเป็นข้อต่อสู้ได้ว่าตนไม่ได้เป็นผู้โพสต์ข้อความ) แต่มาตรา 5(3) ตัดข้อต่อสู้นี้ถ้าผู้เสียหายระบุตัวผู้โพสต์ไม่ได้ ได้ส่งหนังสือร้องเรียนแล้ว และผู้ดำเนินการไม่ตอบตามระเบียบ¹⁷ มาตรา 13(1) ให้ศาลที่มีคำพิพากษาให้โจทก์ในคดีหมิ่นประมาทสั่ง “the operator of a website on which the defamatory statement is posted to remove the statement” (ให้ผู้ดำเนินการเว็บไซต์ลบข้อความหมิ่นประมาท)¹⁸ โครงสร้างนี้ผูกความรับผิดของแพลตฟอร์มกับการตอบสนองต่อคำร้องเรียน ขณะที่มาตรา 15 ของไทยผูกกับความผิดตามมาตรา 14

สหภาพยุโรป Digital Services Act (Regulation (EU) 2022/2065) มาตรา 6(1) ให้ผู้ให้บริการเก็บข้อมูลไม่ต้องรับผิดในข้อมูลที่ผู้ใช้เก็บไว้ ถ้าไม่รู้ถึงเนื้อหาที่ผิดกฎหมาย หรือ “upon obtaining such knowledge or awareness, acts expeditiously to remove or to disable access to the illegal content” (เมื่อรู้แล้วดำเนินการลบหรือปิดการเข้าถึงโดยเร็ว)¹⁹ มาตรา 16(1) กำหนดว่า “Providers of hosting services shall put mechanisms in place to allow any individual or entity to notify them of the presence on their service of specific items of information that the individual or entity considers to be illegal content.” (ผู้ให้บริการเก็บข้อมูลต้องจัดกลไกให้บุคคลแจ้งเนื้อหาที่เห็นว่าผิดกฎหมาย) และมาตรา 16(2) กำหนดให้คำแจ้งมีเหตุผล ตำแหน่งของเนื้อหา เช่น URL ที่แน่นอน และชื่อผู้แจ้ง²⁰ รายการนี้เป็นแนวทางที่ดีสำหรับการรายงานคลิปในไทยด้วย คือแจ้งลิงก์ที่แน่นอนและเหตุผลที่ข้อความเป็นเท็จหรือทำให้เสียชื่อเสียง

ศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรป ในคดี Glawischnig-Piesczek v Facebook Ireland (C-18/18) ผู้ใช้เฟซบุ๊กโพสต์ความเห็นที่ศาลออสเตรียเห็นว่าทำให้ผู้ร้องเสียชื่อเสียง ศาลยุติธรรมแห่งสหภาพยุโรปวินิจฉัยว่ากฎหมายสหภาพไม่ห้ามศาลของรัฐสมาชิกสั่งให้ผู้ให้บริการเก็บข้อมูลลบข้อมูลที่ “identical to the content of information which was previously declared to be unlawful” (เหมือนกับข้อมูลที่ถูกวินิจฉัยแล้วว่าผิดกฎหมาย) และข้อมูลที่มีเนื้อหาเทียบเท่ากันภายใต้เงื่อนไข²¹ คำวินิจฉัยนี้เกี่ยวกับปัญหาการโพสต์ซ้ำโดยตรง ซึ่งพบมากในคลิปสั้นที่ถูกอัปโหลดซ้ำหลายบัญชี

นิติเศรษฐศาสตร์และวิทยาการข้อมูล: ทำไมความเร็วสำคัญในคดีคลิปสั้น

งานวิจัยของ Vosoughi, Roy และ Aral พบว่าข่าวเท็จบนสื่อสังคมแพร่ไปถึงคนได้มากกว่าและเร็วกว่าความจริง ในมุมนิติเศรษฐศาสตร์ ความเสียหายของผู้เสียหายในคดีคลิปสั้นเพิ่มขึ้นตามเวลาที่คลิปยังเผยแพร่อยู่ ขณะที่การลบคลิปมีต้นทุนต่ำสำหรับผู้โพสต์และแพลตฟอร์ม กฎหมายที่ผูกความคุ้มครองของแพลตฟอร์มกับการตอบสนองต่อคำแจ้ง จึงวางภาระไว้ที่ฝ่ายที่หยุดความเสียหายได้ด้วยต้นทุนต่ำ

Vosoughi, Roy และ Aral ศึกษาการแพร่กระจายของข่าวจริงและข่าวเท็จบนทวิตเตอร์ และสรุปว่า “False news reached more people than the truth” และ “Falsehood also diffused faster than the truth.”²² งานนี้ศึกษาข่าวบนทวิตเตอร์ ไม่ได้ศึกษา TikTok โดยตรง ผู้เขียนเห็นว่าถ้าคลิปกล่าวหาที่ไม่เป็นความจริงมีลักษณะเดียวกับข่าวเท็จในงานวิจัยนี้ คำชี้แจงของผู้เสียหายย่อมไปไม่ถึงผู้ชมกลุ่มเดียวกับคลิปเดิมได้ง่าย การฟื้นฟูชื่อเสียงจึงควรเกิดในช่องทางเดิมและเร็วที่สุด

เมื่อมองด้วยกรอบต้นทุนและประโยชน์ ผู้เขียนเห็นว่าผู้ที่หยุดความเสียหายได้ด้วยต้นทุนต่ำที่สุดคือผู้โพสต์และแพลตฟอร์ม ไม่ใช่ผู้เสียหาย กฎหมายอังกฤษและสหภาพยุโรปที่ให้แพลตฟอร์มได้รับความคุ้มครองเมื่อตอบสนองต่อคำแจ้งตามขั้นตอนสอดคล้องกับกรอบนี้ ส่วนตามกฎหมายไทยที่อธิบายข้างต้น ผู้เสียหายเป็นผู้ต้องเก็บหลักฐาน ร้องทุกข์ภายในสามเดือน และขอคำสั่งศาล ผลในทางปฏิบัติคือผู้เสียหายควรเริ่มเก็บหลักฐานและรายงานคลิปตั้งแต่วันแรก ขั้นตอนตามลำดับอธิบายไว้ในบทความ โดนหมิ่นประมาทออนไลน์ ทำอย่างไร

เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส ให้คำปรึกษาทั้งผู้เสียหายและผู้ถูกกล่าวหาในคดีคลิปและไลฟ์บนสื่อสังคม ตั้งแต่การประเมินฐานความผิด การเก็บพยานหลักฐาน การร่างหนังสือขอให้ลบคลิปและขอโทษ ไปจนถึงการเจรจายอมความ งานว่าความในศาลดำเนินการโดยทีมทนายความที่ร่วมงาน ผลของแต่ละเรื่องขึ้นกับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานของกรณีนั้น

คำถามที่พบบ่อย

คำถามที่พบบ่อยเรื่องหมิ่นประมาทใน TikTok ได้แก่ การแจ้งความเมื่อถูกด่า คลิปที่ไม่เอ่ยชื่อ อัตราโทษ การแชร์และทำคลิปต่อ ความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ หน้าที่ของแพลตฟอร์ม และไลฟ์ที่ไม่มีบันทึกเหลือ คำตอบอ้างประมวลกฎหมายอาญา พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และคำพิพากษาศาลฎีกาที่ตรวจกับฐานข้อมูลทางการแล้ว

โดนด่าใน TikTok แจ้งความได้ไหม: แจ้งความได้ ถ้าคลิป ไลฟ์ หรือคอมเมนต์ใส่ความผู้เสียหายต่อผู้ชม เป็นหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และถ้าเปิดให้คนทั่วไปดูได้เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 ถ้าเป็นคำด่าที่ไม่ได้เล่าเรื่องใด ฐานที่ต้องพิจารณาคือดูหมิ่นด้วยการโฆษณาตามมาตรา 393 ต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนตามมาตรา 96
คลิป TikTok ไม่เอ่ยชื่อ ผิดหมิ่นประมาทไหม: อาจผิด คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5276/2562 ถือว่าการใส่ความที่ไม่ระบุชื่อเป็นความผิดได้ ถ้าได้ความว่าหมายถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น ผู้ชมรู้จากหน้าร้าน ป้ายทะเบียน หรือรายละเอียดของเหตุการณ์ว่าหมายถึงใคร
หมิ่นประมาทใน TikTok โทษเท่าไร: หมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 จำคุกไม่เกินสองปีและปรับไม่เกินสองแสนบาท ถ้าเผยแพร่หลายคลิปต่างวันเวลา อาจเป็นความผิดหลายกรรมและลงโทษเป็นรายกระทงตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2624/2567
แชร์หรือดูเอ็ตคลิปหมิ่นประมาท ผิดด้วยไหม: อาจผิด ผู้ที่นำข้อกล่าวหาไปเผยแพร่ต่อให้ผู้ชมของตนโดยเห็นด้วยหรือขยายความ เป็นการใส่ความต่อบุคคลที่สามในส่วนของตนเองตามมาตรา 326 ส่วนการทำคลิปต่อเพื่อโต้แย้งหรือชี้แจงต้องพิจารณาเจตนาและถ้อยคำ และอาจเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 329
คลิปหมิ่นประมาทใน TikTok ผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ไหม: หมิ่นประมาทล้วนไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) เพราะตัวบทยกเว้นการกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทไว้ แต่คลิปที่ตัดต่อหรือดัดแปลงภาพของผู้อื่นเป็นความผิดตามมาตรา 16 และคลิปลามกเป็นความผิดตามมาตรา 14 (4)
TikTok ต้องลบคลิปหมิ่นประมาทไหม: พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 15 ผูกความรับผิดของผู้ให้บริการกับความผิดตามมาตรา 14 การลบคลิปหมิ่นประมาทจึงอาศัยการรายงานตามนโยบายของแพลตฟอร์มหรือคำสั่งศาลเป็นหลัก ในคดีอาญา ศาลสั่งให้ยึดและทำลายวัตถุที่มีข้อความหมิ่นประมาทได้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 332
ไลฟ์จบแล้ว ไม่มีคลิปเหลือ ยังแจ้งความได้ไหม: ได้ มาตรา 328 ใช้คำว่าการกระจายภาพหรือการกระจายเสียง และไม่ได้กำหนดว่าต้องมีการบันทึกไว้ ผู้เสียหายพิสูจน์ได้ด้วยพยานบุคคลที่ดูไลฟ์ บันทึกหน้าจอที่ผู้ชมทำไว้ และคอมเมนต์ระหว่างไลฟ์ ควรรวบรวมรายชื่อผู้ที่ดูไลฟ์โดยเร็ว

※เชิงอรรถ · ตัวบทกฎหมายและคำพิพากษาที่อ้างอิง

↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๖ “ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5276/2562 (ป.อ. มาตรา 326, 328 คดีที่ผู้เสียหายฟ้องเอง ชั้นไต่สวนมูลฟ้อง) ย่อคำพิพากษา: “การใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง อันจะเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทตาม ป.อ. มาตรา 326 นั้น จะต้องได้ความว่าการใส่ความดังกล่าวได้ระบุถึงตัวบุคคลผู้ถูกใส่ความเป็นการยืนยันรู้ได้แน่นอนว่าบุคคลที่ถูกใส่ความเป็นใคร หรือหากไม่ระบุถึงผู้ที่ถูกใส่ความโดยตรง การใส่ความนั้นก็ต้องได้ความว่าหมายถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ เมื่อพิจารณาข้อความตามภาพถ่ายแล้ว แม้ไม่มีข้อความตอนใดระบุว่าเป็นโจทก์ แต่ข้อเท็จจริงได้ความว่า โจทก์เป็นอดีตทหารและเช่าที่ดินจาก บ. ซึ่งอยู่ติดสะพานข้ามแม่น้ำแคว เพื่อประกอบกิจการร้านอาหารชื่อ "พ." ซึ่งมีเพียงร้านเดียวในจังหวัดกาญจนบุรีและยังมีข้อพิพาทฟ้องร้องดำเนินคดีกับ บ. ด้วย เมื่อได้อ่านข้อความตามภาพถ่ายดังกล่าวแล้วก็เข้าใจทันทีว่าบุคคลที่จำเลยกล่าวถึงนั้นหมายถึงโจทก์ และอาจทำให้โจทก์เสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง คดีโจทก์จึงมีมูลเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทตาม ป.อ. มาตรา 326 ความผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตาม ป.อ. มาตรา 328 นั้น ผู้กระทำต้องเผยแพร่ข้อความอันเป็นการหมิ่นประมาทออกไปยังสาธารณชนหรือประชาชนทั่วไป การที่จำเลยส่งข้อความลงในแอปพลิเคชันไลน์ กลุ่มโพสท์นิวส์ออนไลน์ มีลักษณะเป็นเพียงเจตนาการแจ้งหรือไขข่าวไปยังเฉพาะกลุ่มบุคคลซึ่งอยู่ในกลุ่มไลน์ดังกล่าวเท่านั้น ยังไม่ถึงกับเป็นการกระจายข่าวไปสู่สาธารณชนหรือประชาชนทั่วไป คดีโจทก์จึงไม่มีมูลความผิดตาม ป.อ. มาตรา 328” ผลคดี: “พิพากษาแก้ ให้ประทับฟ้องความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ไว้พิจารณาต่อไป นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 7” (ฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกา deka.supremecourt.or.th ตรวจเมื่อ 4 ตุลาคม 2569 · คัดคำต่อคำจากเชิงอรรถหน้า defamation-by-publication-section-328)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๙๓ “ผู้ใดดูหมิ่นผู้อื่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา ต้องระวางโทษ จำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๘ “ถ้าความผิดฐานหมิ่นประมาทได้กระทำโดยการโฆษณาด้วยเอกสาร ภาพวาด ภาพระบายสี ภาพยนตร์ ภาพหรือตัวอักษรที่ทำให้ปรากฏไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ แผ่นเสียง หรือสิ่งบันทึกเสียง บันทึกภาพ หรือบันทึกอักษร กระทำโดยการกระจายเสียง หรือการกระจายภาพ หรือโดยกระทำการป่าวประกาศด้วยวิธีอื่น ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2624/2567 (ป.อ. มาตรา 91, 328) ย่อคำพิพากษา: “จำเลยโพสต์ข้อความในเฟซบุ๊กของจำเลยรวม 9 ครั้ง ต่างวันเวลากัน แต่ละครั้งของการโพสต์ข้อความมีการแสดงความคิดเห็นโต้ตอบและแสดงข้อเท็จจริงกับบุคคลอื่นที่ได้เข้ามาแสดงความคิดเห็นของแต่ละการโพสต์ข้อความเป็นส่วน ๆ แยกต่างหากจากกันของแต่ละโพสต์ข้อความของจำเลยในลักษณะที่ยืนยันข้อเท็จจริงที่แตกต่างกันออกไป จำเลยกระทำโดยเจตนาใส่ความมุ่งประสงค์ที่จะทำลายชื่อเสียงของโจทก์หลาย ๆ ครั้ง เพื่อให้โจทก์ได้รับความเสียหายหลายครั้งและมีบุคคลอื่นได้มาอ่านข้อความที่จำเลยโพสต์หลาย ๆ คน โดยมีการโพสต์ข้อความโต้ตอบกับจำเลยในแต่ละโพสต์แยกต่างหากจากกัน แสดงให้เห็นถึงเจตนาของจำเลยที่ต้องการยืนยันข้อเท็จจริงแต่ละอย่างแต่ละครั้งแยกต่างหากจากกัน และประสงค์ต่อผลให้โจทก์เสียชื่อเสียงในแต่ละเรื่องแต่ละครั้งที่จำเลยโพสต์แตกต่างกัน การกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน มิใช่เป็นการกระทำกรรมเดียวและมีเจตนาเดียว” คำวินิจฉัยในเรื่องโทษ: “การที่จำเลยโพสต์ข้อความใส่ความโจทก์ในเฟซบุ๊กของจำเลยที่เปิดเป็นสาธารณะที่บุคคลทั่วไปสามารถเข้าถึงได้ เป็นการกระจายข้อความไปสู่สาธารณะหรือประชาชนทั่วไป ซึ่งเป็นบุคคลที่สาม” ผลคดี: “พิพากษาแก้เป็นว่า การกระทำของจำเลยเป็นความผิดหลายกรรมต่างกันให้ลงโทษทุกกรรมเป็นกระทงความผิดไปตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 91 รวม 9 กระทง จำคุกกระทงละ 6 เดือน ทางนำสืบของจำเลยเป็นประโยชน์แก่การพิจารณาอยู่บ้าง มีเหตุบรรเทาโทษลดโทษให้หนึ่งในสาม ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 78 คงจำคุกกระทงละ 4 เดือน รวมจำคุก 36 เดือน โดยไม่รอการลงโทษ และไม่ลงโทษปรับ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 8” (ฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกา deka.supremecourt.or.th ตรวจเมื่อ 4 ตุลาคม 2569 · คัดคำต่อคำจากเชิงอรรถหน้า defamation-by-publication-section-328)
↩ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 976/2567 ย่อคำพิพากษา: “ป.อ. มาตรา 332 (2) เป็นบทกฎหมายที่ให้อำนาจศาลใช้ดุลพินิจสั่งให้โฆษณาคำพิพากษาในหนังสือพิมพ์ได้เองตามความเหมาะสมแก่พฤติการณ์แห่งคดี ไม่ว่าโจทก์จะมีคำขอหรือไม่ และคำว่า “หนังสือพิมพ์” ย่อมปริวรรตไปตามยุคสมัย มิได้จำกัดอยู่แต่เฉพาะหนังสือพิมพ์ที่พิมพ์ขึ้นโดยใช้กระดาษ แต่ยังมีความหมายรวมถึงข้อมูลข่าวสารเป็นตัวหนังสือที่ประชาชนทั่วไปสามารถอ่านเข้าใจได้ ซึ่งเผยแพร่อยู่ในระบบคอมพิวเตอร์ด้วย … จึงเห็นสมควรให้จำเลยโฆษณาคำพิพากษาโดยย่อในหนังสือพิมพ์ที่แพร่หลาย 2 ฉบับ เป็นเวลา 3 วันติดต่อกัน กับให้จำเลยโฆษณาคำพิพากษาโดยย่อผ่านทางเว็บไซต์ข่าวออนไลน์ที่แพร่หลายอีก 2 เว็บไซต์ด้วย โดยให้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าโฆษณา” (deka.supremecourt.or.th ตรวจ 28 กันยายน 2569)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๒๙ “ผู้ใดแสดงความคิดเห็นหรือข้อความใดโดยสุจริต (๑) เพื่อความชอบธรรม ป้องกันตนหรือป้องกันส่วนได้เสียเกี่ยวกับตนตามคลองธรรม (๒) ในฐานะเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติการตามหน้าที่ (๓) ติชมด้วยความเป็นธรรม ซึ่งบุคคลหรือสิ่งใดอันเป็นวิสัยของประชาชนย่อมกระทำ หรือ (๔) ในการแจ้งข่าวด้วยความเป็นธรรมเรื่องการดำเนินการอันเปิดเผยในศาลหรือในการประชุม ผู้นั้นไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาท” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ มาตรา ๑๖ (แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐) วรรคหนึ่ง “ผู้ใดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชนทั่วไปอาจเข้าถึงได้ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่ปรากฏเป็นภาพของผู้อื่น และภาพนั้นเป็นภาพที่เกิดจากการสร้างขึ้น ตัดต่อ เติม หรือดัดแปลงด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์หรือวิธีการอื่นใด โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่นถูกเกลียดชัง หรือได้รับความอับอาย ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท” วรรคสาม “ถ้าการกระทำตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง เป็นการนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์โดยสุจริตอันเป็นการติชมด้วยความเป็นธรรม ซึ่งบุคคลหรือสิ่งใดอันเป็นวิสัยของประชาชนย่อมกระทำ ผู้กระทำไม่มีความผิด” วรรคสี่ “ความผิดตามวรรคหนึ่งและวรรคสองเป็นความผิดอันยอมความได้” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4403/2566 (ป.อ. มาตรา 91, 328; พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 มาตรา 14 (4)) ย่อคำพิพากษา: “…ความผิดทั้ง 2 ฐานดังกล่าว มีองค์ประกอบของความผิดที่แตกต่างกัน สามารถแยกเจตนาของการกระทำความผิดออกจากกันได้อย่างชัดเจน การกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดสองกรรมต่างกัน ต้องลงโทษทุกกรรมเป็นกระทงความผิดตาม ป.อ. มาตรา 91” (ฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกา deka.supremecourt.or.th ตรวจเมื่อ 4 ตุลาคม 2569 · คัดคำต่อคำจากเชิงอรรถหน้า defamation-by-publication-section-328)
↩ พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ มาตรา ๑๔ (แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐) วรรคหนึ่ง “ผู้ใดกระทำความผิดที่ระบุไว้ดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (๑) โดยทุจริต หรือโดยหลอกลวง นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือนหรือปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ประชาชน อันมิใช่การกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา … (๔) นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ใด ๆ ที่มีลักษณะอันลามกและข้อมูลคอมพิวเตอร์นั้นประชาชนทั่วไปอาจเข้าถึงได้ …” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ มาตรา ๑๕ (แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐) วรรคหนึ่ง “ผู้ให้บริการผู้ใดให้ความร่วมมือ ยินยอม หรือรู้เห็นเป็นใจให้มีการกระทำความผิดตามมาตรา ๑๔ ในระบบคอมพิวเตอร์ที่อยู่ในความควบคุมของตน ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู้กระทำความผิดตามมาตรา ๑๔” วรรคสอง “ให้รัฐมนตรีออกประกาศกำหนดขั้นตอนการแจ้งเตือน การระงับการทำให้แพร่หลายของข้อมูลคอมพิวเตอร์ และการนำข้อมูลคอมพิวเตอร์นั้นออกจากระบบคอมพิวเตอร์” วรรคสาม “ถ้าผู้ให้บริการพิสูจน์ได้ว่าตนได้ปฏิบัติตามประกาศของรัฐมนตรีที่ออกตามวรรคสอง ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๒ “ในคดีหมิ่นประมาทซึ่งมีคำพิพากษาว่าจำเลยมีความผิด ศาลอาจสั่ง (๑) ให้ยึด และทำลายวัตถุหรือส่วนของวัตถุที่มีข้อความหมิ่นประมาท (๒) ให้โฆษณาคำพิพากษาทั้งหมด หรือแต่บางส่วนในหนังสือพิมพ์หนึ่งฉบับหรือหลายฉบับ ครั้งเดียวหรือหลายครั้ง โดยให้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าโฆษณา” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ มาตรา ๑๖/๑ (เพิ่มโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐) “ในคดีความผิดตามมาตรา ๑๔ หรือมาตรา ๑๖ ซึ่งมีคำพิพากษาว่าจำเลยมีความผิด ศาลอาจสั่ง (๑) ให้ทำลายข้อมูลตามมาตราดังกล่าว (๒) ให้โฆษณาหรือเผยแพร่คำพิพากษาทั้งหมดหรือแต่บางส่วนในสื่ออิเล็กทรอนิกส์ วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ หรือสื่ออื่นใด ตามที่ศาลเห็นสมควร โดยให้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าโฆษณา หรือเผยแพร่ (๓) ให้ดำเนินการอื่นตามที่ศาลเห็นสมควรเพื่อบรรเทาความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการกระทำความผิดนั้น” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๙๖ “ภายใต้บังคับมาตรา ๙๕ ในกรณีความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายมิได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ” และมาตรา ๙๕ วรรคหนึ่ง “ในคดีอาญา ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในกำหนดดังต่อไปนี้ นับแต่วันกระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ … (๔) ห้าปี สำหรับความผิดต้องระวางโทษจำคุกกว่าหนึ่งเดือนถึงหนึ่งปี” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๓ “ความผิดในหมวดนี้เป็นความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายในความผิดฐานหมิ่นประมาทตายเสียก่อนร้องทุกข์ ให้บิดา มารดา คู่สมรสหรือบุตรของผู้เสียหายร้องทุกข์ได้ และให้ถือว่าเป็นผู้เสียหาย” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๐ “ในกรณีหมิ่นประมาท ถ้าผู้ถูกหาว่ากระทำความผิด พิสูจน์ได้ว่าข้อที่หาว่าเป็นหมิ่นประมาทนั้นเป็นความจริง ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ แต่ห้ามไม่ให้พิสูจน์ ถ้าข้อที่หาว่าเป็นหมิ่นประมาทนั้นเป็นการใส่ความในเรื่องส่วนตัว และการพิสูจน์จะไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน” และมาตรา ๓๓๑ “คู่ความ หรือทนายความของคู่ความ ซึ่งแสดงความคิดเห็น หรือข้อความในกระบวนพิจารณาคดีในศาล เพื่อประโยชน์แก่คดีของตน ไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาท” (ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ฉบับปรับปรุงล่าสุด 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ Defamation Act 2013 (c. 26) section 5(2) “It is a defence for the operator to show that it was not the operator who posted the statement on the website.” section 5(3) “The defence is defeated if the claimant shows that— (a) it was not possible for the claimant to identify the person who posted the statement, (b) the claimant gave the operator a notice of complaint in relation to the statement, and (c) the operator failed to respond to the notice of complaint in accordance with any provision contained in regulations.” (legislation.gov.uk ใช้บังคับในอังกฤษและเวลส์ เปิดอ่าน 12 พฤศจิกายน 2569 · คำแปลในเนื้อความเป็นคำแปลโดยผู้เขียน)
↩ Defamation Act 2013 (c. 26) section 13(1) “Where a court gives judgment for the claimant in an action for defamation the court may order— (a) the operator of a website on which the defamatory statement is posted to remove the statement, or (b) any person who was not the author, editor or publisher of the defamatory statement to stop distributing, selling or exhibiting material containing the statement.” (legislation.gov.uk เปิดอ่าน 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ Regulation (EU) 2022/2065 (Digital Services Act) Article 6(1) “Where an information society service is provided that consists of the storage of information provided by a recipient of the service, the service provider shall not be liable for the information stored at the request of a recipient of the service, on condition that the provider: (a) does not have actual knowledge of illegal activity or illegal content and, as regards claims for damages, is not aware of facts or circumstances from which the illegal activity or illegal content is apparent; or (b) upon obtaining such knowledge or awareness, acts expeditiously to remove or to disable access to the illegal content.” (eur-lex.europa.eu CELEX 32022R2065 เปิดอ่าน 12 พฤศจิกายน 2569 · คำแปลในเนื้อความเป็นคำแปลโดยผู้เขียน)
↩ Regulation (EU) 2022/2065 (Digital Services Act) Article 16(1) “Providers of hosting services shall put mechanisms in place to allow any individual or entity to notify them of the presence on their service of specific items of information that the individual or entity considers to be illegal content.” Article 16(2) (b) “a clear indication of the exact electronic location of that information, such as the exact URL or URLs, and, where necessary, additional information enabling the identification of the illegal content adapted to the type of content and to the specific type of hosting service;” (eur-lex.europa.eu CELEX 32022R2065 เปิดอ่าน 12 พฤศจิกายน 2569)
↩ Judgment of the Court (Third Chamber) of 3 October 2019, Eva Glawischnig-Piesczek v Facebook Ireland Limited, Case C-18/18, ECLI:EU:C:2019:821 · paragraph 12: “On 3 April 2016, a Facebook Service user shared on that user’s personal page an article from the Austrian online news magazine oe24.at entitled ‘Greens: Minimum income for refugees should stay’ … That user also published, in connection with that article, a comment which the referring court found to be harmful to the reputation of the applicant in the main proceedings, and which insulted and defamed her. This post could be accessed by any Facebook user.” · paragraph 13: “By letter of 7 July 2016, Ms Glawischnig-Piesczek, inter alia, asked Facebook Ireland to delete that comment.” · operative part: “Directive 2000/31/EC … in particular Article 15(1), must be interpreted as meaning that it does not preclude a court of a Member State from: – ordering a host provider to remove information which it stores, the content of which is identical to the content of information which was previously declared to be unlawful, or to block access to that information, irrespective of who requested the storage of that information; – ordering a host provider to remove information which it stores, the content of which is equivalent to the content of information which was previously declared to be unlawful, or to block access to that information, provided that … the differences in the wording of that equivalent content, compared with the wording characterising the information which was previously declared to be illegal, are not such as to require the host provider to carry out an independent assessment of that content, and – ordering a host provider to remove information covered by the injunction or to block access to that information worldwide within the framework of the relevant international law.” (อ่านจาก EUR-Lex ฉบับ HTML ภาษาอังกฤษ CELEX 62018CJ0018 วันที่ 2 ตุลาคม 2569)
↩ Soroush Vosoughi, Deb Roy and Sinan Aral, “The spread of true and false news online,” Science 359(6380): 1146–1151 (2018) DOI 10.1126/science.aap9559 · บทคัดย่อ: ศึกษาข่าวที่ “distributed on Twitter from 2006 to 2017” · บทสรุปของวารสาร: “False news reached more people than the truth” และ “Falsehood also diffused faster than the truth.” (ตรวจบรรณานุกรมกับ Crossref 4 ตุลาคม 2569 และบทคัดย่อกับ OpenAlex 12 พฤศจิกายน 2569)

ตัวบทประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 95 96 326 328 329 330 331 332 333 และ 393 และพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 14 15 16 และ 16/1 ตรวจคำต่อคำกับฐานข้อมูลกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) ฉบับปรับปรุงล่าสุด เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5276/2562 2624/2567 4403/2566 และ 976/2567 ตรวจกับฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกา (deka.supremecourt.or.th) ตามวันที่ระบุในเชิงอรรถ กฎหมายอังกฤษอ่านจาก legislation.gov.uk กฎหมายและคำพิพากษาของสหภาพยุโรปอ่านจาก eur-lex.europa.eu และ curia.europa.eu งานวิชาการตรวจบรรณานุกรมกับ Crossref และบทคัดย่อกับ OpenAlex ข้อความต่างประเทศที่แปลในเนื้อความเป็นคำแปลโดยผู้เขียน ไม่ใช่คำแปลทางการ

หมิ่นประมาทใน TikTok: คลิป ไลฟ์สด คอมเมนต์ และการแจ้งความหรือฟ้องคดี