บริษัท เอกสยาม แอนด์ พาร์ทเนอร์ส จำกัด +66 81 654 5922  ·  contact@eksiamlegal.com

หน้าแรก › คลังความรู้ › พยานหลักฐาน

พยานหลักฐาน · Insights

เก็บหลักฐานหมิ่นประมาทออนไลน์อย่างไรให้มีน้ำหนัก

พยานหลักฐานดิจิทัลถูกลบหรือแก้ไขได้ง่าย การเก็บอย่างถูกวิธีตั้งแต่ต้นจึงเป็นหัวใจของคดีหมิ่นประมาทออนไลน์

อ้างอิงตัวบทกฎหมายและเอกสารวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง

แชร์หน้านี้ LINE Facebook

ปรับปรุงล่าสุด

ดาวน์โหลดบทความฉบับ PDF

สารบัญ
  1. สาระสำคัญโดยสรุป
  2. สิ่งที่ควรเก็บ
  3. พยานหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์รับฟังได้
  4. สิ่งที่ทำให้หลักฐานน่าเชื่อถือขึ้น

สาระสำคัญโดยสรุป

  • มาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 ห้ามมิให้ปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐานในกระบวนการพิจารณาตามกฎหมาย เพียงเพราะเหตุว่าเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์
  • การรับฟังได้กับการมีน้ำหนักเป็นคนละเรื่อง ศาลยังคงชั่งน้ำหนักความถูกต้องแท้จริงของหลักฐานประกอบพยานอื่นเสมอ
  • หลักฐานชุดแรกที่ต้องมีคือสิ่งที่พิสูจน์องค์ประกอบ “ใส่ความต่อบุคคลที่สาม” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ได้แก่ ภาพหน้าจอที่เห็นข้อความ ชื่อผู้โพสต์ วันเวลา และที่อยู่ของหน้าเว็บ
  • หากโพสต์เผยแพร่ต่อสาธารณชน ขอบเขตการเข้าถึงเป็นข้อเท็จจริงที่ต้องบันทึกไว้ด้วย เพราะเป็นสาระของเหตุฉกรรจ์ตาม มาตรา 328
  • หลักฐานหลายรูปแบบที่สอดคล้องกันย่อมมั่นคงกว่าหลักฐานชิ้นเดียว ส่วนการตัดต่อหรือดัดแปลงภาพเปิดช่องให้ถูกโต้แย้งภายหลัง
  • เก็บหลักฐานก่อนอีกฝ่ายลบ แล้วจึงประเมินแนวทาง เพราะหมิ่นประมาทเป็นความผิดอันยอมความได้ตาม มาตรา 333 ต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด ตามมาตรา 96

น้ำหนักของคดีหมิ่นประมาทออนไลน์ขึ้นอยู่กับพยานหลักฐานที่เก็บไว้ตั้งแต่ต้น มาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 ห้ามมิให้ปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เพียงเพราะอยู่ในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ประเด็นที่เหลือจึงเป็นเรื่องความครบถ้วนและความน่าเชื่อถือ ซึ่งขึ้นอยู่กับวิธีเก็บหลักฐานทั้งสิ้น

สิ่งที่ควรเก็บ

หลักฐานที่ต้องมีเป็นลำดับแรกคือสิ่งที่พิสูจน์องค์ประกอบ “ใส่ความต่อบุคคลที่สาม” ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ได้แก่ ภาพหน้าจอที่เห็นข้อความครบถ้วน ชื่อผู้โพสต์ วันเวลา ที่อยู่ของหน้าเว็บ ข้อความต้นฉบับที่ยังไม่ผ่านการแก้ไข ข้อมูลกำกับไฟล์เท่าที่มี และพยานบุคคลซึ่งเห็นข้อความในช่วงเวลานั้น

  • ภาพหน้าจอ (Screenshot) ที่เห็นข้อความ ชื่อผู้โพสต์ วันเวลา และบริบทรอบข้าง
  • ที่อยู่ของหน้าเว็บ (URL) ของโพสต์หรือความคิดเห็นนั้น
  • ข้อความต้นฉบับ โดยไม่แก้ไข พร้อมเก็บไฟล์ภาพ คลิป หรือเสียงที่เกี่ยวข้อง
  • ข้อมูลกำกับไฟล์ (Metadata) เท่าที่มี เช่น วันเวลาสร้างไฟล์
  • พยานบุคคล ที่เห็นข้อความในช่วงเวลานั้น

พยานหลักฐานชุดนี้ใช้ประกอบคำร้องทุกข์ ซึ่งต้องยื่นภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 96 ขั้นตอนการร้องทุกข์และกรณีที่การแจ้งความไม่ถือเป็นคำร้องทุกข์ อธิบายไว้ในบทความถูกหมิ่นประมาทออนไลน์ แจ้งความได้ไหม

พยานหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์รับฟังได้

มาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 ห้ามมิให้ปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐานในกระบวนการพิจารณาตามกฎหมาย ไม่ว่าในคดีแพ่ง คดีอาญา หรือคดีอื่นใด เพียงเพราะเหตุว่าเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ข้อพิพาทจึงมิได้อยู่ที่ว่ารับฟังได้หรือไม่ แต่อยู่ที่น้ำหนักของพยานหลักฐานนั้น

กฎหมายไทยรองรับการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐาน โดยพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 วางหลักว่าจะปฏิเสธการรับฟังข้อมูลเพียงเพราะอยู่ในรูปอิเล็กทรอนิกส์ไม่ได้ แต่ศาลยังคงพิจารณาความน่าเชื่อถือและความถูกต้องแท้จริงของหลักฐานประกอบ1

สิ่งที่ทำให้หลักฐานน่าเชื่อถือขึ้น

เมื่อการรับฟังไม่ใช่ปัญหาตามมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 สิ่งที่ชี้ขาดคือน้ำหนัก หลักฐานหลายรูปแบบที่สอดคล้องกัน เช่น ภาพหน้าจอควบคู่กับที่อยู่ของหน้าเว็บและพยานบุคคล ย่อมมั่นคงกว่าหลักฐานชิ้นเดียว ส่วนการตัดต่อหรือดัดแปลงภาพเปิดช่องให้อีกฝ่ายโต้แย้งความแท้จริงได้

  • เก็บหลักฐานหลายรูปแบบที่สอดคล้องกัน เช่น ภาพหน้าจอควบคู่กับลิงก์และพยานบุคคล
  • หลีกเลี่ยงการตัดต่อหรือดัดแปลงภาพ ซึ่งอาจทำให้ถูกโต้แย้งภายหลัง
  • บันทึกลำดับเวลาที่พบเห็นและที่เก็บหลักฐานไว้ให้ชัดเจน

เก็บก่อน หารือก่อน

หากคาดว่าจะมีข้อพิพาท ควรเก็บหลักฐานให้ครบก่อนที่อีกฝ่ายจะลบ และหารือที่ปรึกษากฎหมายเพื่อประเมินว่าหลักฐานเพียงพอต่อแนวทางที่ต้องการหรือไม่

※เชิงอรรถ · ฐานกฎหมายและเอกสารอ้างอิง
  1. ↩ พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 ว่าด้วยการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐาน ประกอบหลักการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความ
→อ่านต่อ · Related
ขอรับคำปรึกษาเฉพาะกรณีของท่าน →

โทร · +66 81 654 5922  ·  contact@eksiamlegal.com  ·  แอดไลน์ปรึกษา

แชร์หน้านี้ LINE Facebook

ปรึกษาได้ทันที · ตอบกลับเร็วที่สุด

ไม่ว่าท่านอยู่ฝ่ายใดของคดีหมิ่นประมาท เราพร้อมรับฟังและช่วยประเมินแนวทาง

ท่านถูกใส่ความหรือถูกหมิ่นประมาท?

หากมีโพสต์ รีวิว หรือข้อความที่ทำให้ท่านหรือธุรกิจเสียชื่อเสียง ควรเก็บหลักฐานไว้ก่อนข้อความจะถูกแก้ไขหรือลบ และโปรดทราบว่าความผิดฐานหมิ่นประมาทต้องร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด

☎ โทรปรึกษา 081 654 5922

ท่านถูกแจ้งความ ถูกฟ้อง หรือกังวลเรื่องข้อความที่โพสต์ไปแล้ว?

หากได้รับหมายเรียก หนังสือบอกกล่าว หรือกังวลว่าข้อความที่โพสต์ไปแล้วอาจเป็นคดี การทบทวนข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานก่อนให้การหรือเจรจา จะช่วยให้ท่านเห็นทางเลือกได้ครบถ้วน

☎ โทรปรึกษา 081 654 5922

ติดต่อสำนักงาน

ส่งรายละเอียดของเรื่องมาทางอีเมลได้โดยตรง แนบเอกสารประกอบได้ ไม่ต้องกรอกแบบฟอร์ม

contact@eksiamlegal.com

จันทร์–ศุกร์ 09:00–18:00 · ข้อมูลของผู้ติดต่อเก็บเป็นความลับ

โทรปรึกษา ส่งเรื่อง