มาตรา 330 ให้พิสูจน์ความจริงแล้วพ้นโทษ ใช้ได้ทุกกรณีไหม

ไม่ทุกกรณี มาตรา 330 ให้ผลเพียง "ไม่ต้องรับโทษ" ไม่ใช่ไม่มีความผิด และห้ามพิสูจน์ความจริงหากเป็นการใส่ความในเรื่องส่วนตัวซึ่งการพิสูจน์จะไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน เช่น เรื่องชู้สาวหรือเรื่องในครอบครัวของบุคคลธรรมดา

ทำไมจำเลยในฎีกาที่ 3877/2565 อ้างว่าโพสต์เรื่องจริงแล้วไม่รอด

เพราะศาลเห็นว่าจำเลยยังมีวิธีดำเนินการหรือร้องเรียนต่อหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบอีกหลายวิธี จึงไม่มีความจำเป็นต้องโพสต์ข้อความและภาพประจานโจทก์ การกระทำจึงไม่ใช่การแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตเพื่อป้องกันส่วนได้เสียหรือติชมด้วยความเป็นธรรมตามมาตรา 329 (1) (3)

กฎหมายต่างประเทศถือว่าความจริงเป็นข้อแก้ตัวไหม

อังกฤษและสหรัฐอเมริกาถือว่าความจริงเป็นข้อต่อสู้เด็ดขาดในคดีแพ่งหมิ่นประมาท ส่วนเยอรมนีซึ่งมีความผิดอาญาเช่นเดียวกับไทย หากพิสูจน์ได้ว่าข้อความจริงก็ไม่ผิดฐาน üble Nachrede แต่ยังอาจผิดฐานดูหมิ่นจากรูปแบบถ้อยคำได้ กฎหมายไทยเข้มงวดกว่าเพราะเรื่องจริงส่วนตัวที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชนก็ห้ามพิสูจน์

ถูกโกงจริง เอาไปโพสต์เตือนภัยได้ไหม

มีความเสี่ยง หากเลือกโพสต์ประจานทั้งที่มีช่องทางแจ้งความหรือร้องเรียนหน่วยงานที่รับผิดชอบ ศาลอาจมองว่าไม่ใช่การติชมโดยสุจริตตามแนวฎีกาที่ 3877/2565 ทางที่ปลอดภัยคือดำเนินการผ่านช่องทางกฎหมายก่อน และหากจะเตือนภัยสาธารณะ ควรกล่าวเฉพาะข้อเท็จจริงที่จำเป็น มีพยานหลักฐานยืนยัน และเป็นเรื่องที่ประชาชนมีส่วนได้เสียจริง

โพสต์เรื่องจริง ผิดหมิ่นประมาทไหม — ทำไม "ความจริง" ไม่ใช่เกราะกันคดี

Q: โพสต์เรื่องจริง ผิดหมิ่นประมาทไหม

ผิดได้ องค์ประกอบความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 คือการใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามโดยประการที่น่าจะทำให้เสียชื่อเสียง โดยไม่ได้กำหนดว่าข้อความต้องเป็นเท็จ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 วินิจฉัยชัดว่าข้อความจะเป็นความจริงหรือไม่ ก็ไม่ก่อให้เกิดสิทธิที่จะไปโพสต์ใส่ความผู้อื่น

เวลาถูกเอาเปรียบ ถูกโกง หรือเห็นพฤติกรรมไม่ถูกต้องของใครสักคน สัญชาตญาณของคนยุคโซเชียลคือถ่ายรูป เขียนเล่า แล้วโพสต์ พร้อมความมั่นใจว่า “เรื่องจริงทั้งนั้น ไม่กลัว” แต่ในทางกฎหมายไทย ความจริงกับความพ้นผิดเป็นคนละเรื่องกัน บทความนี้อธิบายว่าทำไมการโพสต์เรื่องจริงจึงยังเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทได้ ความจริงช่วยได้แค่ไหนตามมาตรา 330 เมื่อไรถึงจะเข้าข้อยกเว้นมาตรา 329 โดยใช้คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 เป็นกรณีศึกษา และเปรียบเทียบกับอังกฤษ สหรัฐอเมริกา และเยอรมนี ที่วางหลักเรื่องนี้ต่างจากไทยอย่างมีนัยสำคัญ

ตัวบทมาตรา 326 ไม่มีคำว่า “เท็จ”

จุดแรกที่ต้องเข้าใจคือถ้อยคำของกฎหมาย ความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ใช้คำว่า “ใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง”¹ สังเกตว่าตัวบทไม่มีคำว่า “เท็จ” หรือ “ไม่จริง” อยู่เลย คำว่า “ใส่ความ” ตามแนวคำพิพากษาหมายถึงการยืนยันข้อเท็จจริงเกี่ยวกับผู้อื่น ซึ่งจะเป็นเรื่องจริงหรือเรื่องแต่งก็เข้าองค์ประกอบได้ทั้งสิ้น ขอเพียงข้อความนั้นน่าจะทำให้เขาเสียชื่อเสียง

จุดนี้ต่างจากความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) ซึ่งกำหนดองค์ประกอบว่าต้องเป็นการนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลอันเป็นเท็จ — ถ้าข้อมูลเป็นความจริง ย่อมไม่ผิดตามมาตรานี้ ความสับสนระหว่างสองฐานความผิดนี้คือที่มาของความเชื่อผิด ๆ ว่า “โพสต์เรื่องจริงไม่มีทางผิด”²

ฎีกาที่ 3877/2565 — “จะเป็นความจริงหรือไม่ ก็ไม่ก่อให้เกิดสิทธิ”

คดีนี้จำเลยโพสต์ข้อความทำนองว่าโจทก์ “ล้อมรั้วในที่หลวง” เอาที่ดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินไปเป็นประโยชน์ส่วนตน พร้อมภาพถ่ายที่ดิน ลงในเฟซบุ๊กของจำเลย ประเด็นที่จำเลยยกขึ้นต่อสู้ประการหนึ่งคือ สิ่งที่โพสต์เป็นเรื่องจริง ศาลฎีกาวินิจฉัยตอบไว้คมชัดว่า

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 (สรุปสาระสำคัญ) แม้ข้อความที่จำเลยใส่ความโจทก์ว่า “ล้อมรั้วในที่หลวง” ในลักษณะทำนองว่าเอาที่ดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินไปเป็นประโยชน์ส่วนตน จะเป็นความจริงหรือไม่ ก็ไม่ก่อให้เกิดสิทธิที่จะไปลงข้อความและภาพถ่ายที่ดิน ใส่ความโจทก์ในแอปพลิเคชันเฟซบุ๊กของจำเลย เพราะยังมีวิธีการที่จำเลยจะดำเนินการหรือร้องเรียนต่อหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบอีกหลายวิธี จึงไม่มีความจำเป็นใดที่จำเลยจะต้องลงข้อความและภาพถ่ายที่ดินหมิ่นประมาทโจทก์ การกระทำของจำเลยจึงมิใช่การแสดงความคิดเห็นหรือข้อความโดยสุจริต อันจะทำให้จำเลยไม่มีความผิดตาม ป.อ. มาตรา 329 (1) (3)³

ตรรกะของศาลในคดีนี้สำคัญมากสำหรับคนที่คิดจะ “โพสต์เตือนภัย” หรือ “โพสต์ทวงความยุติธรรม” — ศาลไม่ได้บอกว่าข้อเท็จจริงเรื่องล้อมรั้วเป็นเท็จ ศาลบอกว่าต่อให้จริง จำเลยก็ไม่มีสิทธิเลือกวิธีประจาน ในเมื่อกฎหมายเปิดช่องทางที่ถูกต้องไว้ให้แล้ว เช่น ร้องเรียนต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เจ้าพนักงานที่ดิน หรือแจ้งความต่อพนักงานสอบสวน การข้ามช่องทางเหล่านั้นไปเลือกวิธีที่ทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียง แสดงว่าไม่ได้กระทำโดยสุจริตเพื่อป้องกันส่วนได้เสียตามคลองธรรม

แล้วมาตรา 330 ล่ะ — พิสูจน์ความจริงแล้วรอดไม่ใช่หรือ

หลายคนเคยได้ยินว่ากฎหมายไทยให้ “พิสูจน์ความจริง” ได้ ซึ่งถูกต้อง แต่ต้องอ่านมาตรา 330 ให้ครบทั้งสองวรรค

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 330 “ในกรณีหมิ่นประมาท ถ้าผู้ถูกหาว่ากระทำความผิด พิสูจน์ได้ว่าข้อที่หาว่าเป็นหมิ่นประมาทนั้นเป็นความจริง ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ แต่ห้ามไม่ให้พิสูจน์ ถ้าข้อที่หาว่าเป็นหมิ่นประมาทนั้นเป็นการใส่ความในเรื่องส่วนตัว และการพิสูจน์จะไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน”

มีข้อจำกัดสำคัญสองชั้นซ่อนอยู่ในมาตรานี้

ชั้นแรก — ผลคือ “ไม่ต้องรับโทษ” ไม่ใช่ “ไม่มีความผิด” ต่างจากมาตรา 329 ที่ทำให้การกระทำไม่เป็นความผิดเลย มาตรา 330 เพียงยกเว้นโทษ ความผิดยังคงอยู่ ในทางปฏิบัติหมายความว่าจำเลยต้องเข้าสู่กระบวนการพิจารณา ต่อสู้คดี และแบกภาระพิสูจน์เอง
ชั้นที่สอง — เรื่องส่วนตัวที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน ห้ามพิสูจน์เด็ดขาด เช่น เรื่องความสัมพันธ์ชู้สาว ประวัติครอบครัว หรือเรื่องเสื่อมเสียส่วนบุคคลของคนธรรมดาที่สังคมไม่มีส่วนได้เสีย ต่อให้จำเลยมีหลักฐานว่าจริงร้อยเปอร์เซ็นต์ ศาลก็ไม่อนุญาตให้พิสูจน์ และจำเลยต้องรับโทษ⁴

สรุปสั้นที่สุด กฎหมายไทยให้คุณค่ากับชื่อเสียงของบุคคลสูงกว่าเสรีภาพที่จะพูดความจริงในเรื่องที่สังคมไม่ได้ประโยชน์ ปรัชญานี้ต่างจากระบบ common law อย่างชัดเจน ดังจะเห็นในหัวข้อเปรียบเทียบด้านล่าง

เส้นทางรอดที่แท้จริง — มาตรา 329 กับเงื่อนไข “สุจริต”

ข้อยกเว้นที่ทำให้ “ไม่มีความผิดเลย” คือมาตรา 329 ซึ่งคุ้มครองผู้แสดงความคิดเห็นหรือข้อความโดยสุจริต ในสี่กรณี ได้แก่ (1) เพื่อความชอบธรรม ป้องกันตนหรือป้องกันส่วนได้เสียเกี่ยวกับตนตามคลองธรรม (2) ในฐานะเจ้าพนักงานปฏิบัติการตามหน้าที่ (3) ติชมด้วยความเป็นธรรมซึ่งบุคคลหรือสิ่งใดอันเป็นวิสัยของประชาชนย่อมกระทำ และ (4) ในการแจ้งข่าวด้วยความเป็นธรรมเรื่องการดำเนินการอันเปิดเผยในศาลหรือในการประชุม⁵

คำถามคือ เมื่อไรการโพสต์เรื่องจริงจะถือว่า “สุจริต” ฎีกาที่ 3877/2565 ให้เกณฑ์เชิงลบไว้ชัดเจน — ถ้ายังมีช่องทางตามกฎหมายที่เหมาะสมกว่าแต่ไม่ใช้ กลับเลือกวิธีที่ประจานให้เสียชื่อเสียง ศาลย่อมมองว่าไม่สุจริต เกณฑ์เชิงบวกที่พอประมวลได้จากแนวคำพิพากษาเรื่องนี้โดยรวมคือ

เรื่องที่พูดต้องเกี่ยวข้องกับส่วนได้เสียของผู้พูดโดยตรง หรือเป็นเรื่องที่ประชาชนมีส่วนได้เสียจริง ไม่ใช่เรื่องส่วนตัวของผู้อื่นล้วน ๆ
ถ้อยคำต้องพอสมควรแก่เหตุ ไม่เกินเลยไปถึงการด่าทอ เหยียดหยาม หรือใส่สีตีไข่เกินข้อเท็จจริง
วิธีการและช่องทางต้องเหมาะสม การร้องเรียนต่อหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่โดยตรงได้รับความคุ้มครองง่ายกว่าการโพสต์สาธารณะมาก
มูลเหตุจูงใจต้องไม่ใช่ความอาฆาตส่วนตัวที่อาศัยข้อเท็จจริงเป็นเพียงข้ออ้าง

ลำดับความคุ้มครองที่ควรจำ

มาตรา 329 (สุจริต) → ไม่มีความผิดเลย · มาตรา 330 (พิสูจน์ความจริงได้และไม่ต้องห้าม) → ผิดแต่ไม่ต้องรับโทษ · นอกเหนือจากนั้น → ผิดและรับโทษ แม้เรื่องจะจริงก็ตาม ผู้ที่คิดจะโพสต์จึงควรถามตัวเองก่อนเสมอว่ากรณีของตนอยู่ขั้นไหนของบันไดนี้

เทียบกฎหมายต่างประเทศ — โลกที่ “ความจริง” คือข้อต่อสู้เด็ดขาด

อังกฤษ — Truth เป็น defence สมบูรณ์

กฎหมายหมิ่นประมาทอังกฤษปัจจุบันอยู่ภายใต้ Defamation Act 2013 มาตรา 2 ซึ่งบัญญัติให้ “truth” เป็นข้อต่อสู้สมบูรณ์ — หากจำเลยพิสูจน์ได้ว่าข้อความที่ถูกฟ้องนั้นจริงในสาระสำคัญ (substantially true) คดีเป็นอันตกไป ไม่ว่าเรื่องนั้นจะเป็นเรื่องส่วนตัวเพียงใด และไม่มีเงื่อนไขว่าจำเลยต้องใช้ “ช่องทางที่เหมาะสมกว่า” ก่อน⁶ ยิ่งไปกว่านั้น อังกฤษยกเลิกความผิดอาญาฐานหมิ่นประมาทไปแล้วตั้งแต่ปี 2009 โดย Coroners and Justice Act 2009 การพูดความจริงในอังกฤษจึงไม่มีทางนำไปสู่โทษจำคุกฐานหมิ่นประมาทได้เลย⁷

สหรัฐอเมริกา — ความจริงคุ้มครองโดยรัฐธรรมนูญ

ในสหรัฐ ความจริงเป็นข้อต่อสู้เด็ดขาดเช่นกัน และศาลสูงสุดยังไปไกลกว่านั้น — คดี New York Times v Sullivan (1964) วางหลักว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐ (ต่อมาขยายถึงบุคคลสาธารณะ) ที่ฟ้องหมิ่นประมาทต้องพิสูจน์เองว่าข้อความเป็นเท็จและจำเลยกระทำโดย “actual malice” คือรู้ว่าเท็จหรือไม่ยี่หระต่อความจริง⁸ ภาระพิสูจน์จึงกลับด้านกับไทยโดยสิ้นเชิง ในไทยจำเลยต้องดิ้นรนพิสูจน์ความจริงเพื่อขอไม่รับโทษ ในสหรัฐโจทก์บุคคลสาธารณะต้องพิสูจน์ความเท็จจึงจะชนะคดี

เยอรมนี — ใกล้ไทยที่สุด แต่ก็ยังกว้างกว่า

เยอรมนีน่าสนใจเพราะยังคงความผิดอาญาฐานหมิ่นประมาทไว้เหมือนไทย ประมวลกฎหมายอาญาเยอรมัน (StGB) มาตรา 186 ลงโทษการกล่าวข้อเท็จจริงเสื่อมเสียต่อผู้อื่นเว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าจริง — นั่นคือความจริงที่พิสูจน์ได้ทำให้ไม่ผิดฐานนี้เลย ไม่ใช่แค่ไม่รับโทษแบบมาตรา 330 ของไทย อย่างไรก็ดี มาตรา 192 ยังเปิดช่องลงโทษ “การดูหมิ่นโดยรูปแบบ” (Formalbeleidigung) หากวิธีการสื่อสารหรือถ้อยคำที่ใช้เหยียดหยามเกินกว่าเนื้อหาข้อเท็จจริง ซึ่งเทียบเคียงได้กับแนวคิดของศาลไทยที่ดูความเหมาะสมของวิธีการโพสต์⁹

ประเด็น	ไทย	อังกฤษ	สหรัฐอเมริกา	เยอรมนี
เรื่องจริง ผิดได้ไหม	ได้ — จริงก็ผิด ม.326/328 เพียงอาจไม่ต้องรับโทษตาม ม.330	ไม่ได้ — truth เป็น defence สมบูรณ์	ไม่ได้ — ความจริงคุ้มครองเด็ดขาด	โดยหลักไม่ผิด §186 หากพิสูจน์จริงได้ แต่รูปแบบเหยียดหยามยังผิด §192
เรื่องจริงส่วนตัว ไม่เป็นประโยชน์สาธารณะ	ห้ามพิสูจน์ความจริง — ต้องรับโทษ (ม.330 วรรคท้าย)	ยังเป็น defence ได้ (แต่มีกฎหมาย privacy แยกต่างหาก)	ยังเป็น defence ได้ (มี tort ความเป็นส่วนตัวแยก)	พิสูจน์ได้ แต่ศาลชั่งกับสิทธิบุคลิกภาพตามรัฐธรรมนูญ
ภาระพิสูจน์ความจริง/เท็จ	จำเลยพิสูจน์ความจริง	จำเลยพิสูจน์ความจริง (แพ่ง)	โจทก์บุคคลสาธารณะพิสูจน์ความเท็จ + actual malice	จำเลยพิสูจน์ความจริง (อาญา)
โทษอาญา	มี — จำคุกไม่เกิน 1 ปี (ม.326) / 2 ปี (ม.328)	ยกเลิกแล้ว (2009)	แทบไม่มีการบังคับใช้	มี — §§185–187 StGB

บทเรียนจากการเปรียบเทียบคือ ประเทศไทยจัดอยู่ในกลุ่มที่คุ้มครองชื่อเสียงเข้มข้นที่สุด ผู้ที่คุ้นกับวัฒนธรรมอินเทอร์เน็ตแบบตะวันตก โดยเฉพาะสหรัฐ ที่การรีวิว เปิดโปง หรือประจานด้วยเรื่องจริงเป็นเรื่องปกติ ต้องปรับความเข้าใจเมื่ออยู่ภายใต้กฎหมายไทย เพราะมาตรฐาน “จริงแล้วรอด” ใช้ที่นี่ไม่ได้

ก่อนโพสต์เรื่องจริง — เช็กลิสต์ 5 ข้อ

ถามก่อนว่ามีช่องทางตามกฎหมายไหม — แจ้งความ ร้องเรียนหน่วยงานกำกับดูแล ฟ้องคดี หากมีและยังไม่ได้ใช้ การโพสต์ประจานมีความเสี่ยงสูงตามแนวฎีกาที่ 3877/2565
เรื่องนั้นประชาชนมีส่วนได้เสียจริงหรือไม่ — ภัยต่อผู้บริโภควงกว้าง ต่างจากความขัดแย้งส่วนตัวที่อยากระบาย ถ้าเป็นเรื่องส่วนตัวของเขา แม้จริงก็ห้ามพิสูจน์ตาม ม.330 วรรคท้าย
มีพยานหลักฐานยืนยันครบถ้วนหรือไม่ — ภาระพิสูจน์ความจริงตกที่ผู้โพสต์ ไม่ใช่ผู้เสียหาย
ถ้อยคำเกินข้อเท็จจริงหรือไม่ — ข้อเท็จจริงล้วน ๆ กับคำด่าประกอบ (“ขี้โกง” “เห็นแก่ได้” “คนไม่ดี”) ให้ผลทางกฎหมายต่างกันมาก คำหลังคือส่วนที่ศาลในฎีกาที่ 3877/2565 ชี้ว่าทำให้วิญญูชนดูหมิ่นเกลียดชังโจทก์
พร้อมรับภาระคดีหรือไม่ — แม้สุดท้ายอาจชนะด้วย ม.329 หรือไม่ต้องรับโทษด้วย ม.330 แต่กระบวนการต่อสู้คดีอาญากินเวลาเป็นปีและมีค่าใช้จ่ายจริง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

พูดความจริง ทำไมถึงผิดหมิ่นประมาทได้: เพราะมาตรา 326 ลงโทษ “การใส่ความ” ที่น่าจะทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียง โดยไม่ได้กำหนดว่าข้อความต้องเป็นเท็จ กฎหมายไทยมุ่งคุ้มครองชื่อเสียงเป็นหลัก ความจริงเป็นเพียงเหตุขอไม่รับโทษตามมาตรา 330 ภายใต้เงื่อนไขจำกัด
ถูกโกงมาจริง ๆ โพสต์เตือนภัยสังคมได้ไหม: ต้องระวังอย่างยิ่ง หากยังไม่ได้แจ้งความหรือใช้ช่องทางกฎหมายเลยแต่เลือกโพสต์ก่อน ศาลอาจมองว่าไม่สุจริตตามแนวฎีกาที่ 3877/2565 แนวที่ปลอดภัยกว่าคือดำเนินคดีตามกฎหมายก่อน แล้วหากจำเป็นต้องเตือนภัยจริง ให้กล่าวเฉพาะข้อเท็จจริงที่มีหลักฐาน ไม่ใส่คำด่า และเป็นเรื่องที่กระทบประชาชนวงกว้างจริง
มาตรา 330 กับมาตรา 329 ต่างกันอย่างไร: มาตรา 329 คุ้มครองการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตให้ “ไม่มีความผิด” เลย ส่วนมาตรา 330 ใช้เมื่อการกระทำเป็นความผิดแล้ว แต่ให้พิสูจน์ความจริงเพื่อ “ไม่ต้องรับโทษ” และห้ามพิสูจน์หากเป็นเรื่องส่วนตัวที่การพิสูจน์ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน
โพสต์เรื่องจริงของดารา นักการเมือง ต่างจากคนธรรมดาไหม: ต่างในแง่ “ประโยชน์แก่ประชาชน” — พฤติกรรมของบุคคลสาธารณะที่เกี่ยวกับบทบาทสาธารณะ เช่น การใช้อำนาจหน้าที่ของนักการเมือง มีแนวโน้มเป็นเรื่องที่ติชมได้ตาม ม.329 (3) หรือพิสูจน์ความจริงได้ตาม ม.330 มากกว่าเรื่องส่วนตัวล้วน ๆ แต่ไม่ได้แปลว่าโพสต์อะไรก็ได้ ถ้อยคำยังต้องเป็นธรรมและไม่เกินเลย
ถ้าโพสต์เป็นความเท็จด้วย จะโดนอะไรเพิ่ม: นอกจากหมิ่นประมาทตาม ป.อ. แล้ว การนำข้อมูลเท็จเข้าระบบคอมพิวเตอร์โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ประชาชนอาจผิด พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) ซึ่งโทษสูงกว่าและยอมความไม่ได้ในบางกรณี รวมทั้งอาจถูกฟ้องแพ่งเรียกค่าสินไหมทดแทนตาม ป.พ.พ. มาตรา 423 อีกทางหนึ่ง

※เชิงอรรถ · ฐานกฎหมายและเอกสารอ้างอิง

↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 (ความผิดฐานหมิ่นประมาท)
↩ พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 มาตรา 14 (1) ซึ่งใช้องค์ประกอบ “ข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือนหรือปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ” และมีถ้อยคำยกเว้นการกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา
↩ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 — ศาลวินิจฉัยว่าข้อความจะเป็นความจริงหรือไม่ ไม่ก่อให้เกิดสิทธิที่จะโพสต์ใส่ความโจทก์ เพราะยังมีวิธีร้องเรียนต่อหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบ การกระทำจึงไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 329 (1) (3)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 330 (การพิสูจน์ความจริง — เหตุยกเว้นโทษ ไม่ใช่เหตุยกเว้นความผิด)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329 (1)–(4) (เหตุยกเว้นความผิด — การแสดงความคิดเห็นโดยสุจริต)
↩ Defamation Act 2013, s.2 (Truth) (England & Wales)
↩ Coroners and Justice Act 2009, s.73 (England & Wales) — ยกเลิกความผิดอาญาฐาน criminal defamatory libel
↩ New York Times Co. v Sullivan, 376 U.S. 254 (1964); ดูประกอบ Philadelphia Newspapers, Inc. v Hepps, 475 U.S. 767 (1986) เรื่องภาระพิสูจน์ความเท็จ
↩ Strafgesetzbuch (StGB — ประมวลกฎหมายอาญาเยอรมัน) §§ 185–187, 190, 192

โพสต์เรื่องจริง ผิดหมิ่นประมาทไหม