แนวคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับหมิ่นประมาทออนไลน์

ปรับปรุงล่าสุด 17 กันยายน 2569

ดาวน์โหลดบทความฉบับ PDF

แนวคำพิพากษาของศาลฎีกาในคดีหมิ่นประมาทออนไลน์เดินตามองค์ประกอบของประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 และเหตุฉกรรจ์ตามมาตรา 328 โดยชั่งน้ำหนักจากถ้อยคำทั้งข้อความประกอบบริบท มิใช่ตีความคำใดคำหนึ่งแยกออกมา หน้านี้สรุปเฉพาะหลักการที่ปรากฏซ้ำ ไม่ลงรายละเอียดเลขคดีเฉพาะเรื่อง

หลักการที่พบในแนวทางการพิจารณา

หลักที่ปรากฏซ้ำมีสามชั้น ชั้นแรกคือการเผยแพร่ต่อบุคคลทั่วไปเข้าลักษณะการโฆษณาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328 ชั้นที่สองคือการตีความถ้อยคำต้องดูทั้งข้อความประกอบบริบท และชั้นที่สามคือข้อต่อสู้ตามมาตรา 329 และมาตรา 330 ซึ่งมีเงื่อนไขเรื่องความสุจริตและข้อห้ามพิสูจน์เรื่องส่วนตัว

การโพสต์สาธารณะมักถือเป็นการโฆษณา

การเผยแพร่ข้อความที่ใส่ความผู้อื่นในที่ซึ่งบุคคลทั่วไปเข้าถึงได้ มักถูกพิจารณาว่าเป็นการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ซึ่งมีโทษหนักขึ้นตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328¹

บริบทของข้อความสำคัญ

ศาลพิจารณาถ้อยคำทั้งข้อความ บริบทแวดล้อม และความเข้าใจของผู้รับสารโดยทั่วไป ไม่ใช่ตีความคำใดคำหนึ่งแยกออกมาจากข้อความทั้งหมด

การพิสูจน์ความจริงและการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริต

ข้อต่อสู้เรื่องการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตและการพิสูจน์ความจริงตามมาตรา 329 และ 330 เป็นประเด็นที่ถูกหยิบยกบ่อย โดยมีข้อจำกัดเรื่องการพิสูจน์เรื่องส่วนตัวที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน²

พยานหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์

ภาพหน้าจอ ลิงก์ และข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ แต่ความน่าเชื่อถือและความถูกต้องแท้จริงยังเป็นสิ่งที่ศาลพิจารณาประกอบ³

ค่าเสียหายและการเยียวยา

ในทางแพ่ง ศาลกำหนดค่าสินไหมทดแทนจากความเสียหายต่อชื่อเสียงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 423 ซึ่งว่าด้วยการกล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริง โดยพิเคราะห์ขอบเขตการเผยแพร่และผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงประกอบ มิใช่กำหนดจากความรู้สึกของคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

ในทางแพ่ง ศาลพิจารณาค่าสินไหมทดแทนจากความเสียหายต่อชื่อเสียงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 423 ประกอบข้อเท็จจริงเรื่องขอบเขตการเผยแพร่และผลกระทบที่เกิดขึ้นจริง⁴