โพสต์ด่าคนอื่นโดยไม่เอ่ยชื่อ ผิดหมิ่นประมาทไหม

ผิดได้ หากบุคคลที่สามที่อ่านข้อความประกอบบริบท เช่น ภาพ คอมเมนต์ หรือความรู้ในชุมชน เข้าใจได้ทันทีว่าหมายถึงใคร ดังที่ศาลฎีกาวินิจฉัยไว้ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 ว่าแม้โพสต์ไม่ระบุชื่อโจทก์ แต่เมื่อพยานที่เห็นโพสต์เข้าใจได้ทันทีว่าหมายถึงโจทก์ การกระทำก็เป็นความผิดตาม ป.อ. มาตรา 326

ถ้าใช้อักษรย่อหรือคำใบ้ที่ต้องไปสืบหาเองจึงจะรู้ว่าเป็นใคร ผิดไหม

แนวคำพิพากษาศาลฎีกาถือว่า หากข้อความนั้นบุคคลทั่วไปอ่านแล้วยังไม่อาจรู้ได้ว่าหมายถึงผู้ใด ต้องไปสืบเสาะค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเองจึงจะทราบ ยังไม่ถือว่าเป็นการใส่ความที่ระบุตัวผู้เสียหายได้ จึงมักไม่เป็นความผิดฐานหมิ่นประมาท เส้นแบ่งสำคัญคือ ผู้รับข้อความเข้าใจได้ทันทีจากข้อความและบริบทหรือไม่

การตอบคอมเมนต์ใต้โพสต์ถูกนำมาใช้เป็นหลักฐานได้หรือไม่

ได้ ในคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 ศาลนำคำตอบของจำเลยที่ตอบเพื่อนใต้โพสต์ว่าบุคคลที่กล่าวถึงคือคนข้างบ้าน มาพิจารณาประกอบข้อความและภาพในโพสต์ จนฟังได้ว่าหมายถึงโจทก์

เรื่องที่โพสต์เป็นความจริง จะพ้นผิดหมิ่นประมาทไหม

ไม่เสมอไป ศาลฎีกาวินิจฉัยในคดีเดียวกันว่า ข้อความจะเป็นความจริงหรือไม่ ก็ไม่ก่อให้เกิดสิทธิที่จะไปโพสต์ใส่ความผู้อื่น เพราะยังมีช่องทางร้องเรียนต่อหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบอยู่ ต่างจากกฎหมายอังกฤษและสหรัฐที่ความจริงเป็นข้อต่อสู้เด็ดขาดในคดีแพ่ง

โพสต์ที่เห็นเฉพาะเพื่อน ถือเป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 หรือไม่

ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 การโพสต์ที่มีลักษณะแจ้งข่าวเฉพาะกลุ่มเพื่อนในเฟซบุ๊กของจำเลย ยังไม่ถึงกับมีเจตนากระจายข่าวไปสู่สาธารณชน จึงไม่ผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 แต่ยังคงผิดฐานหมิ่นประมาทธรรมดาตามมาตรา 326

โพสต์ด่าไม่ระบุชื่อ ผิดหมิ่นประมาทไหม — บทเรียนจากฎีกาที่ 3877/2565

ข้อพิพาทระหว่างเพื่อนบ้าน ปัญหาในหมู่บ้าน หรือความขัดแย้งในที่ทำงาน มักจบลงด้วยการระบายลงเฟซบุ๊กในทำนอง “ไม่ต้องบอกก็รู้ว่าใคร” ผู้โพสต์จำนวนมากตั้งใจเลี่ยงไม่เอ่ยชื่อ เพราะเข้าใจว่าเมื่อไม่ระบุตัวบุคคล กฎหมายก็เอาผิดไม่ได้ บทความนี้จะพาไปดูว่าศาลฎีกาไทยวางหลักเรื่องนี้ไว้อย่างไรผ่านคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 ซึ่งเป็นคดีโพสต์เฟซบุ๊กกล่าวหาเพื่อนบ้านว่า “ล้อมรั้วในที่หลวง” โดยไม่เอ่ยชื่อ แต่ศาลฎีกาพิพากษาว่าเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาท พร้อมเปรียบเทียบกับหลักกฎหมายอังกฤษและสหรัฐอเมริกาที่เดินบนเส้นทางเดียวกันมาก่อนกว่าร้อยปี

องค์ประกอบความผิดฐานหมิ่นประมาทตามมาตรา 326

ความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 มีองค์ประกอบสำคัญคือ การ “ใส่ความผู้อื่น” ต่อ “บุคคลที่สาม” โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง¹

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 “ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

คำว่า “ผู้อื่น” ในมาตรานี้ หมายความว่าการใส่ความต้องพุ่งเป้าไปยังบุคคลที่ระบุตัวได้ แต่ตัวบทไม่ได้เขียนว่าต้อง “เอ่ยชื่อ” หรือ “ระบุชื่อ-นามสกุล” ของผู้ถูกใส่ความ จุดชี้ขาดจึงไม่ใช่ว่าผู้โพสต์พิมพ์ชื่อใครหรือไม่ แต่อยู่ที่ว่า บุคคลที่สามที่รับรู้ข้อความนั้น เข้าใจได้หรือไม่ว่าหมายถึงใคร

ฎีกาที่ 3877/2565 — โพสต์ “ล้อมรั้วในที่หลวง” โดยไม่เอ่ยชื่อ

ข้อเท็จจริงในคดีนี้ จำเลยโพสต์ข้อความและภาพถ่ายที่ดินลงในเฟซบุ๊กของตน กล่าวหาในทำนองว่ามีการ “ล้อมรั้วในที่หลวง” เอาที่ดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินไปเป็นประโยชน์ส่วนตน โดยข้อความและภาพไม่ได้ระบุชื่อโจทก์ผู้ถูกใส่ความไว้โดยตรง

แต่เมื่อเพื่อนของจำเลยเข้ามาคอมเมนต์ถามว่าคนที่จำเลยกล่าวถึงหมายถึงใคร จำเลยตอบว่าคือ “คนข้างบ้าน” ของจำเลย ประกอบกับคำเบิกความของพยานสองปาก ซึ่งเป็นคนในหมู่บ้านเดียวกันกับโจทก์และจำเลย ที่เบิกความว่าเมื่อเห็นข้อความและภาพที่ดินที่จำเลยโพสต์แล้ว เข้าใจได้ทันทีว่าจำเลยหมายถึงโจทก์ ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่า

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 (สรุปสาระสำคัญ) การที่จำเลยโพสต์ข้อความและภาพที่ดินในแอปพลิเคชันเฟซบุ๊กของจำเลย จึงเป็นการใส่ความโจทก์ผู้เป็นเจ้าของที่ดินติดกับที่ดินของจำเลยแล้ว หาอาจเข้าใจว่าเป็นคนอื่นได้อีก เมื่อข้อความดังกล่าวเป็นการใส่ความว่าโจทก์เป็นคนไม่ดี เห็นแก่ได้ หาประโยชน์ใส่ตัวเองโดยวิธีเอาเปรียบผู้อื่น เป็นคนขี้โกงเอาที่ดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินไปเป็นของตนโดยมิชอบ ซึ่งวิญญูชนอ่านแล้วย่อมรู้สึกดูหมิ่นและเกลียดชังโจทก์ได้ในทันที การกระทำของจำเลยจึงเป็นความผิดตาม ป.อ. มาตรา 326²

สาระสำคัญที่นักกฎหมายและผู้ใช้โซเชียลมีเดียควรจดจำจากฎีกานี้คือ ศาลไม่ได้ดูเฉพาะตัวข้อความที่โพสต์เพียงลำพัง แต่พิจารณาองค์ประกอบแวดล้อมทั้งหมด ได้แก่ ภาพถ่ายที่ดินที่แนบมากับโพสต์ คำตอบของจำเลยในช่องคอมเมนต์ และความรับรู้ของคนในชุมชนเดียวกันซึ่งเป็นบุคคลที่สามที่รับข้อความ เมื่อทั้งหมดประกอบกันแล้วชี้ตัวโจทก์ได้แน่นอน การไม่พิมพ์ชื่อจึงไม่ช่วยอะไรเลย

เส้นแบ่งอยู่ตรงไหน — “เข้าใจได้ทันที” กับ “ต้องไปสืบเสาะเอาเอง”

แนวคำพิพากษาศาลฎีกาในเรื่องการระบุตัวผู้ถูกใส่ความวางเกณฑ์ไว้ค่อนข้างคงเส้นคงวา สรุปได้เป็นสองฝั่งของเส้นแบ่ง³

ฝั่งที่เป็นความผิด — ข้อความไม่เอ่ยชื่อ แต่บุคคลที่สามที่รับข้อความ อ่านหรือฟังประกอบบริบทแล้ว เข้าใจได้ทันทีว่าหมายถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น กรณีฎีกาที่ 3877/2565 ที่คนในหมู่บ้านเดียวกันเห็นโพสต์และภาพที่ดินแล้วรู้ทันทีว่าหมายถึงเพื่อนบ้านรายใด
ฝั่งที่ยังไม่เป็นความผิด — ข้อความระบุเพียงอักษรย่อ คำใบ้ หรือข้อมูลคลุมเครือ ซึ่งบุคคลทั่วไปอ่านแล้วยังไม่อาจรู้ได้ว่าหมายถึงผู้ใด ต้องไปสืบเสาะค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเอาเองภายหลังจึงจะทราบ กรณีเช่นนี้แนวฎีกาถือว่ายังไม่เป็นการใส่ความที่ระบุตัวผู้เสียหายได้แน่นอน จึงไม่ครบองค์ประกอบความผิด

หัวใจของเกณฑ์นี้คือมุมมองของ “วิญญูชนผู้รับข้อความ” ไม่ใช่เจตนาลึก ๆ ของผู้โพสต์ และไม่ใช่ความรู้สึกของผู้เสียหายเอง ผู้เสียหายจะรู้สึกว่าถูกด่าอย่างไรไม่สำคัญเท่ากับว่า คนอื่นที่อ่านข้อความนั้นชี้ตัวผู้เสียหายได้หรือไม่ ถ้าคนที่รู้ว่าหมายถึงใครมีเพียงผู้เสียหายคนเดียว คดีย่อมขาดองค์ประกอบเรื่องการใส่ความ “ต่อบุคคลที่สาม”

บริบทที่ศาลนำมาประกอบการชี้ตัว

จากแนวทางของฎีกาที่ 3877/2565 และคดีทำนองเดียวกัน ข้อเท็จจริงแวดล้อมที่ศาลมักหยิบมาพิจารณาประกอบข้อความ ได้แก่

ภาพถ่ายที่แนบกับโพสต์ เช่น ภาพบ้าน ภาพที่ดิน ภาพร้านค้า ซึ่งคนที่คุ้นเคยกับสถานที่ย่อมจำได้
คอมเมนต์โต้ตอบใต้โพสต์ โดยเฉพาะคำตอบของผู้โพสต์เองเมื่อมีคนถามว่าหมายถึงใคร
ความสัมพันธ์และความรับรู้ของกลุ่มผู้รับข้อความ เช่น คนในหมู่บ้าน ที่ทำงาน หรือวงการเดียวกัน ที่ทราบภูมิหลังข้อพิพาทอยู่แล้ว
ข้อความก่อนหน้าหรือหลังจากนั้นในหน้าเฟซบุ๊กเดียวกัน ที่เมื่ออ่านต่อเนื่องกันแล้วชี้ตัวบุคคลได้

ข้อสังเกต

การลบชื่อออกแต่คงรายละเอียดอื่นไว้ครบ เช่น ตำแหน่งงาน บ้านเลขที่ ภาพสถานที่ หรือเหตุการณ์เฉพาะที่คนในวงรู้กันทั่ว ไม่ได้ลดความเสี่ยงทางกฎหมายลงอย่างมีนัยสำคัญ ในทางกลับกัน คำตอบสั้น ๆ ในคอมเมนต์เพียงคำเดียวอย่าง “ก็คนข้างบ้าน” อาจกลายเป็นพยานหลักฐานชิ้นสำคัญที่สุดที่มัดตัวผู้โพสต์เอง

ประเด็นอื่นในฎีกาเดียวกัน — ไม่ผิด 328 แต่ก็ไม่รอดเพราะ “เรื่องจริง”

ฎีกาที่ 3877/2565 ยังมีคำวินิจฉัยอีกสองประเด็นที่น่าสนใจไม่แพ้กัน ประเด็นแรก ศาลเห็นว่าการโพสต์ลักษณะแจ้งหรือไขข่าวเฉพาะกลุ่มเพื่อนในเฟซบุ๊กของจำเลย ยังไม่ถึงกับมีเจตนากระจายข่าวสู่สาธารณชนทั่วไป จำเลยจึงไม่ผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาตามมาตรา 328 คงผิดเฉพาะมาตรา 326 ประเด็นที่สอง ศาลย้ำว่าข้อความที่โพสต์จะเป็นความจริงหรือไม่ ก็ไม่ก่อให้เกิดสิทธิที่จะไปโพสต์ใส่ความผู้อื่น เพราะจำเลยยังมีช่องทางร้องเรียนต่อหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบอีกหลายวิธี การโพสต์จึงไม่ใช่การแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตที่จะได้รับความคุ้มครองตามมาตรา 329 (1) (3)² ทั้งสองประเด็นนี้เราจะวิเคราะห์เจาะลึกในบทความแยกต่างหากในซีรีส์เดียวกันนี้

เทียบกฎหมายต่างประเทศ — หลัก Identification ของอังกฤษและ “Of and Concerning” ของสหรัฐ

ประเด็นที่ว่าคำหมิ่นประมาทต้องชี้ตัวผู้เสียหายได้ ไม่ใช่เรื่องเฉพาะของกฎหมายไทย ระบบกฎหมายหลักของโลกล้วนวางองค์ประกอบทำนองเดียวกัน แต่รายละเอียดต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

อังกฤษ — ไม่เอ่ยชื่อก็รับผิดได้ แม้ไม่ตั้งใจถึงโจทก์

กฎหมายหมิ่นประมาทอังกฤษ (defamation ซึ่งเป็นความรับผิดทางแพ่งเป็นหลัก) กำหนดองค์ประกอบเรื่อง identification ว่าถ้อยคำต้องถูกเข้าใจโดยวิญญูชนผู้อ่าน (reasonable reader) ว่าหมายถึงโจทก์ คดีคลาสสิก E. Hulton & Co v Jones [1910] AC 20 สภาขุนนางอังกฤษวินิจฉัยว่า หนังสือพิมพ์ที่เขียนเรื่องแต่งถึงตัวละครชื่อ “Artemus Jones” ต้องรับผิดต่อทนายความตัวจริงที่ชื่อเดียวกัน เพราะคนรู้จักของโจทก์อ่านแล้วเข้าใจว่าหมายถึงโจทก์ แม้ผู้เขียนไม่รู้จักโจทก์เลยก็ตาม — เจตนาของผู้เขียนไม่ใช่ข้อแก้ตัว⁴ ต่อมาในคดี Morgan v Odhams Press [1971] 1 WLR 1239 ศาลยังยอมรับว่าการชี้ตัวโจทก์อาจเกิดจากข้อเท็จจริงภายนอก (extrinsic facts) ที่ผู้อ่านบางกลุ่มรู้อยู่แล้วมาประกอบกับข้อความ ซึ่งใกล้เคียงอย่างยิ่งกับวิธีที่ศาลฎีกาไทยใช้ความรับรู้ของคนในหมู่บ้านมาประกอบโพสต์ในฎีกาที่ 3877/2565⁵

สหรัฐอเมริกา — หลัก “Of and Concerning the Plaintiff”

กฎหมายละเมิดของสหรัฐกำหนดให้โจทก์คดีหมิ่นประมาทต้องพิสูจน์ว่าถ้อยคำนั้น “of and concerning” ตัวโจทก์ กล่าวคือผู้รับสารที่สมเหตุสมผลเข้าใจว่าข้อความหมายถึงโจทก์ Restatement (Second) of Torts มาตรา 564 อธิบายว่าความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อผู้รับสารเข้าใจ — ไม่ว่าจะเข้าใจถูกต้องหรือเข้าใจผิดแต่อย่างสมเหตุสมผล — ว่าข้อความนั้นมุ่งหมายถึงโจทก์⁶ หลักนี้จึงไม่ต้องการการเอ่ยชื่อเช่นกัน คำใบ้ ตำแหน่ง หรือบริบทที่ทำให้ผู้อ่านชี้ตัวได้ ก็เพียงพอ

จุดต่างสำคัญ — ไทยเป็นคดีอาญา ต่างประเทศส่วนใหญ่เป็นแพ่ง

ประเด็น	ไทย	อังกฤษ	สหรัฐอเมริกา
ลักษณะความรับผิด	อาญาเป็นหลัก (จำคุก/ปรับ ตาม ม.326, 328) และฟ้องแพ่งเรียกค่าสินไหมได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 423	แพ่งเป็นหลัก — ความผิดอาญาฐาน libel ถูกยกเลิกแล้วโดย Coroners and Justice Act 2009⁷	แพ่งเกือบทั้งหมด กฎหมายอาญาหมิ่นประมาทระดับมลรัฐเหลือน้อยและถูกจำกัดโดยรัฐธรรมนูญ
ต้องเอ่ยชื่อหรือไม่	ไม่ต้อง — ขอเพียงบุคคลที่สามเข้าใจได้ทันทีว่าหมายถึงใคร (ฎีกา 3877/2565)	ไม่ต้อง — reasonable reader ชี้ตัวโจทก์ได้ก็พอ (Hulton v Jones)	ไม่ต้อง — ขอเพียงข้อความ “of and concerning” โจทก์ (Restatement §564)
มุมมองที่ใช้ชี้ตัว	วิญญูชนผู้รับข้อความ ประกอบบริบทและความรับรู้ในชุมชน	ผู้อ่านที่สมเหตุสมผล รวมถึงผู้อ่านที่รู้ข้อเท็จจริงภายนอก	ผู้รับสารที่เข้าใจอย่างสมเหตุสมผล แม้เข้าใจคลาดเคลื่อน
ความจริงเป็นข้อแก้ตัว	ไม่เด็ดขาด — จริงก็อาจผิดได้ และห้ามพิสูจน์ความจริงเรื่องส่วนตัวที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน (ม.330)	เด็ดขาด — truth เป็น defence สมบูรณ์ (Defamation Act 2013, s.2)	เด็ดขาด — และโจทก์บุคคลสาธารณะต้องพิสูจน์ actual malice

ข้อสรุปเชิงเปรียบเทียบคือ ในองค์ประกอบเรื่อง “การชี้ตัวผู้ถูกใส่ความ” กฎหมายไทยเดินแนวเดียวกับสากล แต่ผลทางกฎหมายของไทยหนักกว่ามาก เพราะเป็นความผิดอาญาที่มีโทษจำคุก ขณะที่อังกฤษยกเลิกความผิดอาญาฐานนี้ไปแล้ว และสหรัฐแทบไม่บังคับใช้ ผู้ใช้โซเชียลมีเดียในไทยจึงต้องระวังมากกว่าผู้ใช้ในประเทศเหล่านั้น

คำแนะนำภาคปฏิบัติ

สำหรับคนที่กำลังจะโพสต์

อย่าเข้าใจว่าการไม่เอ่ยชื่อคือเกราะป้องกัน ถ้าบริบทชี้ตัวได้ ความเสี่ยงเท่ากับเอ่ยชื่อตรง ๆ
ระวังการตอบคอมเมนต์ คำตอบว่า “คนข้างบ้าน” หรือ “คนในออฟฟิศนี่แหละ” อาจเป็นหลักฐานชี้ตัวที่สมบูรณ์
เรื่องจริงก็ผิดได้ หากมีข้อพิพาทเรื่องที่ดินหรือพฤติกรรมของผู้อื่น ช่องทางที่ปลอดภัยคือร้องเรียนต่อหน่วยงานราชการที่มีอำนาจโดยตรง ซึ่งได้รับความคุ้มครองตามมาตรา 329 (1) มากกว่าการโพสต์ประจาน

สำหรับผู้เสียหายที่ถูกโพสต์ถึงโดยไม่เอ่ยชื่อ

เก็บหลักฐานให้ครบทั้งชุด ไม่ใช่เฉพาะตัวโพสต์ — ภาพประกอบ คอมเมนต์ทั้งหมด โดยเฉพาะคอมเมนต์ที่ผู้โพสต์ตอบว่าหมายถึงใคร พร้อม URL วันเวลา
รวบรวมพยานบุคคลที่สาม เช่น คนในหมู่บ้านหรือเพื่อนร่วมงาน ที่เห็นโพสต์แล้วเข้าใจทันทีว่าหมายถึงเรา — พยานกลุ่มนี้คือหัวใจของคดีตามแนวฎีกาที่ 3877/2565
อายุความร้องทุกข์คดีหมิ่นประมาทซึ่งเป็นความผิดอันยอมความได้คือสามเดือนนับแต่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด อย่าปล่อยเวลาล่วงเลย⁸

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

โพสต์ด่าลอย ๆ ไม่บอกว่าใคร ผิดหมิ่นประมาทไหม: ถ้าข้อความและบริบทคลุมเครือจนคนอ่านทั่วไปชี้ตัวไม่ได้จริง ๆ ยังไม่ครบองค์ประกอบความผิด แต่ถ้ามีภาพ คำใบ้ หรือคอมเมนต์ที่ทำให้คนในแวดวงเข้าใจได้ทันทีว่าหมายถึงใคร ก็ผิดมาตรา 326 ได้ตามแนวฎีกาที่ 3877/2565
ใช้อักษรย่อ เช่น “นาย ก.” ปลอดภัยไหม: ปลอดภัยกว่า แต่ไม่เด็ดขาด แนวฎีกาถือว่าหากผู้อ่านต้องไปสืบเสาะเองจึงจะรู้ว่าหมายถึงใคร ยังไม่เป็นความผิด แต่ถ้าอักษรย่อประกอบข้อมูลอื่นในโพสต์ทำให้คนในแวดวงรู้ทันที ก็เข้าองค์ประกอบได้เช่นกัน
คนที่รู้ว่าหมายถึงเรามีแค่ตัวเราเอง ฟ้องได้ไหม: ยาก เพราะองค์ประกอบความผิดต้องมี “บุคคลที่สาม” ที่รับรู้ข้อความและเข้าใจว่าหมายถึงผู้เสียหาย หากไม่มีพยานบุคคลที่สามที่ชี้ตัวได้ คดีมักขาดองค์ประกอบ
ผู้โพสต์อ้างว่าไม่ได้ตั้งใจหมายถึงเรา ฟังขึ้นไหม: ศาลพิจารณาจากความเข้าใจของวิญญูชนผู้รับข้อความประกอบบริบทเป็นสำคัญ หากพฤติการณ์ทั้งหมดชี้ว่าหมายถึงผู้เสียหายอย่างชัดเจน เช่น ตอบคอมเมนต์เองว่าเป็นคนข้างบ้าน ข้ออ้างว่าไม่ตั้งใจย่อมมีน้ำหนักน้อย
ถ้าเรื่องที่โพสต์เป็นความจริง จะช่วยให้พ้นผิดไหม: ไม่เสมอไป ฎีกาที่ 3877/2565 วินิจฉัยชัดว่าความจริงหรือไม่จริงไม่ก่อให้เกิดสิทธิที่จะโพสต์ใส่ความผู้อื่น เมื่อยังมีช่องทางร้องเรียนตามกฎหมายอยู่ ต่างจากอังกฤษและสหรัฐที่ความจริงเป็นข้อต่อสู้เด็ดขาดในคดีแพ่ง อ่านรายละเอียดในบทความ “โพสต์เรื่องจริง ผิดหมิ่นประมาทไหม”

※เชิงอรรถ · ฐานกฎหมายและเอกสารอ้างอิง

↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 (ความผิดฐานหมิ่นประมาท)
↩ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3877/2565 — จำเลยโพสต์ข้อความ “ล้อมรั้วในที่หลวง” และภาพที่ดินในเฟซบุ๊กโดยไม่ระบุชื่อโจทก์ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเมื่อพิจารณาประกอบคำตอบของจำเลยในคอมเมนต์และคำเบิกความของพยานในหมู่บ้านเดียวกันที่เข้าใจได้ทันทีว่าหมายถึงโจทก์ เป็นความผิดตามมาตรา 326 แต่ไม่ผิดมาตรา 328 และไม่ได้รับยกเว้นความผิดตามมาตรา 329 (1) (3)
↩ แนวคำพิพากษาศาลฎีกาเรื่องการระบุตัวผู้ถูกใส่ความ ซึ่งถือว่ากรณีข้อความระบุเพียงอักษรย่อหรือข้อมูลที่บุคคลทั่วไปต้องไปสืบเสาะค้นหาเพิ่มเติมจึงจะทราบว่าหมายถึงผู้ใด ยังไม่เป็นการใส่ความที่ระบุตัวผู้เสียหายได้แน่นอน
↩ E. Hulton & Co v Jones [1910] AC 20 (House of Lords, England)
↩ Morgan v Odhams Press Ltd [1971] 1 WLR 1239 (House of Lords, England)
↩ Restatement (Second) of Torts § 564 (American Law Institute, 1977): “A defamatory communication is made concerning the person to whom its recipient correctly, or mistakenly but reasonably, understands that it was intended to refer.”
↩ Coroners and Justice Act 2009, s.73 (England & Wales) ยกเลิกความผิดอาญาฐาน seditious libel และ criminal defamatory libel; Defamation Act 2013, s.2 (truth defence)
↩ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 96 (อายุความร้องทุกข์ความผิดอันยอมความได้) ประกอบมาตรา 333 (ความผิดฐานหมิ่นประมาทเป็นความผิดอันยอมความได้)

โพสต์ด่าไม่ระบุชื่อ ผิดหมิ่นประมาทไหม